De toevlucht des verdrukten
Uitgesproken in Londen op zondagavond 10 augustus 1845
De Heere zal eene toevlucht zijn voor den verdrukten, eene toevlucht in tijden van benauwdheid. En die Uwen naam kennen, zullen op U vertrouwen: omdat Gij, Heere! niet hebt verlaten degenen, die U zoeken (Eng. Vert.) Psalm 9:10-11
Toen ik dezen morgen in de Kerkvergaderingskamer kwam, vond ik een briefje op de tafel liggen, waarin mij verzocht werd te prediken over de woorden: ‘Jezus weende’. De schrijver van het briefje moet zeer weinig bekend zijn met de radeloosheid en oefeningen, die ik en alle bedienaars der waarheid ondervinden, met betrekking tot de teksten over welke wij zullen spreken. Het is mij ondoenlijk een tekst te nemen, en over denzelven te spreken uit de bloote oefening van mijn oordeel en verstand. Ik heb tot het kiezen van en het prediken over een tekst, voornamelijk drie dingen noodig. Vooreerst moet ik een ader van bevinding daarin zien, met andere woorden: ik moet daarover licht hebben. Ten tweede moet ik in denzelven enige zoetheid en geur vinden, ik moet persoonlijk voor mijzelf van de bevinding kennen, welke daarin wordt gevonden, en enigszins de bedauwing en zalving derzelve gevoelen, om daarop te steunen; met andere woorden: ik moet daaruit leven hebben.
Eindelijk moet ik in de woorden van den tekst een bekwame stof en zaak vinden, om uit dezelve een voldoende en tezamen gehechte rede te maken. Het is mij niet mogelijk, hier en daar, en overal de Heilige Schriften door te gaan, noch in het wilde en onbepaald uit de groote menigte een stoffe ter behandeling te kiezen; maar zoo ver de Heere mij wijsheid, sterkte en bekwaamheid geeft, is het mijn pad, om de meening des Geestes van zulke gedeelten der Heilige Schrift te ontvouwen, welke met eenige geur en zoetigheid tot mijn consciëntie gebracht zijn. Evenwel, wanneer ik deze opmerkingen maak, dan is het niet mijn begeerte noch doel, om andere begenadigde mannen, welke anders geleid worden, te veroordeelen. Een iegelijk heeft zijn eigen weg en zijn eigen werk, en God zal Zijn zegen geven overeenkomstig dien regel, langs welken Hij hem leidt.
Trouwens ben ik zeer geoefend en bijna ten einde raad geweest, welke tekst ik zou behandelen. Ik heb, als het ware, dezen namiddag, den Bijbel van Genesis tot Openbaring doorgegaan, zonder een eenigen tekst te vinden, in welken ik die drie dingen zag. Eindelijk, terwijl ik de Psalmen doorbladerde, vielen mijn ogen op deze woorden. Doch het zal blijken of God mijn oogen daarop vestigde; want indien Hij dezelve daarop deed vestigen, en eenigszins hun zoetheid en geur in mijn ziel bracht, dan zullen de uitwerkselen en vruchten daarvan aan uw consciënties gezien en gevoeld worden.
De tekst zelve bestaat uit vier zinspreuken. Moge de Heere mij bekwamen om deze vier zaken achtereenvolgende zóó te behandelen, dat de bedauwing, de kracht en de geur des Heiligen Geestes daarop moge rusten, en Hij dezelve met een Goddelijke zalving aan uw harten bezegele.
I. ‘De Heere zal een toevlucht zijn voor den verdrukten’. Door den Heere, in den tekst, hebben wij te verstaan, Jehova, in Zijne Drieheid van Personen, en Zijne Éénheid in Wezen: Jehova den Vader, Jehova den Zoon, en Jehova den Heiligen Geest, — Israël’s Drieëenigen God. Deze God nu, in Zijne Éénheid in Wezen, en Drieheid van Personen, is een toevlucht voor Gods arme, verdrukte kinderen.
Hoe Hij dat is, wensch ik in het derde gedeelte mijner rede meer bijzonderlijk te ontvouwen; doch vooraf zal het niet onbelangrijk zijn, eenigszins de beteekenis van het woord ‘toevlucht’ te overwegen.
1. Het groote hoofddenkbeeld, hetwelk dat woord toevlucht in zich behelst, is schuilplaats of verberging. Zoo lezen wij in de Heilige Schrift van ‘vrijsteden’. Dit waren zekere steden, drie op deze zijde der Jordaan, en drie aan geene zijde derzelve, welke God bestemde voor den doodslager, om daarhenen te vlieden, opdat de bloedwreker hem met het zwaard niet treffen zou. Wanneer de doodslager binnen deze vrijsteden de toevlucht genomen had, vond hij daarin schuiling, bescherming en veiligheid.
2. Sterke vestingen, versterkte steden, en verhevene rotsen, worden in Gods Woord als plaatsen van toevlucht voorgesteld. Gelijk David zegt: ‘De Heere is mij mijn steenrots, en mijn burg, en mijn uithelper, mijn hoog vertrek en mijn toevlucht’. (2 Sam. 22:2,3). ‘De hooge bergen zijn voor de steenbokken’. Al deze uitdrukkingen geven ons te verstaan, dat wanneer iemand tot een steenrots, een hoog vertrek, of een hooge rots vlucht, hij daar een schuilplaats vindt.
3. Een haven van toevlucht is een algemeen gebezigde uitdrukking, dat is, een natuurlijke of kunstig gemaakte haven langs een rotsachtige en gevaarlijke zeekust, waarin een schip, geslingerd door de stormen of in gevaar van op de rotspunten geworpen te worden, binnenloopen en een veilige wijkplaats vinden kan.
Het groote denkbeeld in het woord ‘toevlucht’, is dus een schuilplaats en veiligheid; een plaats waar iemand, die de schuld des bloeds op zijn consciëntie heeft, of een, die achtervolgd wordt door een vijand, of een, die heen en weder geslingerd wordt door het geweld der stormen, een zekere en veilige schuilplaats kan vinden. De HEERE Jehova dan, in Zijne Drieheid van Personen, is een toevlucht voor Zijn volk. Hij is hun vrijstad; Hij is hun rots; Hij is hun haven; tot Hem vlieden zij in hun ellende en benauwdheden, en vinden eeuwige veiligheid.
Doch voor en aleer wij den Heere als een Toevlucht en Schuilplaats personeel voor onze zielen kunnen bevinden, moeten wij, door het werk des Heiligen Geestes aan onze consciëntie’s op die plek gebracht zijn, waarin de Heere als een Toevlucht te pas kan komen. De vrijsteden waren niets voor een mensch, tenzij hij bloed vergoten had: de sterke vesting en wel verschansde steden hebben geen nuttigheid, behalve voor dien, die door een vijand achtervolgd wordt; de veilige haven heeft niets aantrekkelijks voor een schip, dat voor den wind over een effen zee zeilt. Gevaar, aanvallen, ontroeringen, geweld, achtervolgingen — dat alles, maar ook dat alléén maakt een toevlucht voegzaam en begeerlijk.
Pas nu deze verklaring op de geestelijke zaken toe, gelijk de tekst dezelve voorstelt. ‘De Heere zal een toevlucht zijn voor den verdrukten’. Wijst ons de Heilige Geest hier de personen niet aan, welke een toevlucht noodig hebben en begeeren?
Wie zijn deze ‘verdrukten’ ? — Het zijn des Heeren beproefde kinderen; Zijn levend gemaakt, geoefend en dikwijls radeloos volk. Deze zijn verdrukten in onderscheidene wegen. Maar ook juist hun onderdrukking maakt hen zoekende naar Jehovah, als een toevlucht voor hun zielen.
Daar is in dit land groote onderdrukking in het natuurlijke. Welke reuzenschreden maakt zij! Ja, deze landstreek vertoont dezen ogenblik een vreselijk schouwspel — de rijken worden steeds rijker, en de armen verarmen van dag tot dag; de vrekheid schraapt den arbeid en het zwoegen des armen in derzelver schoot, om daardoor haren kwalijk gewonnen rijkdom te vermeerderen; en menigeen dergenen, die onder hun handen sloven en werken, worden tot den uitersten nood, ja schier tot den hongersnood gedreven. Ik zou van deze dingen gezwegen hebben, ware het niet, dat velen van Gods volk deelgenooten van dat lijden waren. Het arme kind van God lijdt zoowel onder de ijzeren hand en de stalen hiel der onderdrukkers, als al zijn natuurgenooten. Maar evenwel is dit verschil tusschen hen:— de verdrukte lieden dezer wereld hebben geen kennis aan Jehova als een toevlucht in hun nooden; maar des Heeren verdrukte kinderen nemen hun toevlucht tot Dien onzichtbaren God, aan Wien de wereld geen kennis heeft. Zij bezitten een God der Voorzienigheid, op Wien hun oog zich gevestigd houdt: en de Heere, Die zelfs de haren van hun hoofd telt, en Die, wetende dat zij ondersteuning en bekrachtiging in hun tijdelijke nooddruftigheden behoeven, opent nu en dan Zijn milde hand. Zij hebben nimmer tevergeefs hun toevlucht tot Hem genomen; en zij zien op de meest duidelijkste wijze Zijn milddadigheid, in hen troost en hulpe te verleenen in hun verdrukking.
Doch de woorden hebben nog een anderen zin, een hoogere en diepere beteekenis, welke is: geestelijke verdrukking. Al des Heeren volk worden niet verdrukt naar het tijdelijke; maar al des Heeren volk heeft elk in zijn mate, geestelijkerwijze, verdrukking te verduren.
1. Zoo is er bijvoorbeeld de zware last der zonde. De schuld der zonde drukt menige teedere consciëntie zwaar en krachtig terneder. Ja, dat is een verdrukking, die het volk Gods menigwerf ter aarde toe nederbuigt met droefheid, hen vervullende met vreeselijke angsten en pijnlijke bekommeringen, met betrekking tot hun eeuwig deel en lot; hen vernederende en laag aan den grond houdende, en hen dikwijls doet zuchten en kermen onder den zwaren last, die op hun schouders drukt. Maar ook deze zelfde verdrukking is in de hand des Geestes het middel, dat zij den Heere tot hun toevlucht stellen. Wij hebben zware lasten en pakken noodig, om onze zielen tot een punt te brengen. Wij handelen menigmaal zoo lichtvaardig en beuzelachtig met de Goddelijke dingen, ons verstand en oordeel met eenige waarheden verrijkende zonder haar kracht en gelukzaligheid in de bevinding onzer ziel te kennen. En zoo zijn er, die jaren lang rondom de waarheid zweven, zonder tot derzelver gevoelige kracht te komen; voldaan zijnde met een rechtzinnige belijdenis, zonder de zoetheid en de geur der Goddelijke waarheden te hebben ontdekt en toegepast aan de consciëntie.
Doch, wanneer het des Heeren raad is barmhartigheid en liefde te openbaren — wanneer Hij wil, dat een mensch Hem als Die gewisse toevlucht zal kennen en erkennen, dan legt Hij lasten op zijn rug, Hij brengt schuld op de consciëntie. Hij stelt hem zijn verborgene zonden voor oogen, Hij doet hem de grootste aller zondaren worden in zijn gevoel. Waar ook de Heilige Geest dit alles op eens menschen consciëntie legt, zal het hem vroeger of later tot den Heere, als zijn toevlucht brengen. ‘Wat vermag ik te doen?’ zegt de arme, belaste zondaar — ‘wat hulpe kan mij een schepsel toebrengen? Wat zaligheid is er in mij zelven te vinden, een arm, schuldig ellendeling, ter nedergebogen door de verdrukking der zonde?’ Dit zal hem zoekende maken naar den Heere als zijn toevlucht, want hij weet zich nergens anders heen te wenden.
2. Maar hij wordt ook alzoo verdrukt door den satan, dien vijand zijner zielevrede. En o, welk een onderdrukker is hij! Ik sprak zoo even van aardsche onderdrukkers. Ik heb getracht een pijl te schieten op die onverlaten, welke het aangezicht des armen vermalen. Maar wat zijn deze uitwendige onderdrukkers bij de inwendige onderdrukkers? Wat is de ijzeren hand van menschelijke onderdrukking, bij de ijzeren hand des satans, wanneer hij op des menschen ziel wordt losgelaten? Hoe velen van Gods volk hebben bitterlijk te kermen en te zuchten vanwege de onderdrukkingen van dezen wreeden afeischer, die hen op deze of gene wijze plaagt, kwelt, aanrandt, verzoekt en verbijstert — of hen tot de zonde lokkende, of hen tot moedeloosheid drijvende! Het was een bijzonder gedeelte van des Heeren bediening bij Zijn omwandeling op aarde, om de verdrukten van den duivel te genezen. De satan is de onderdrukker van het gansche menschelijke geslacht, maar in het bijzonder is hij dat van Gods volk. Doch is het, dat wij alzoo onderdrukt worden, dan zal het ons, onder de onderwijzing des Heeren, afdrijven van het schepsel, aftrekken van slechts bij name te leven, van alle vleeschelijke godsdienst en natuurlijke wijsheid, en ons voeren tot den Heere Zelven, als de toevlucht onzer zielen.
3. De dagelijksche strijd, welken Gods volk heeft te strijden, en die voortgebracht wordt door het lichaam der zonde en des doods, onder hetwelke zij ‘zuchten, bezwaard zijnde’, en door de zondigheid eener diep bedorven natuur, is een smartelijke onderdrukking voor al het levendgemaakte Godsgeslacht. Maar deze zelfde verdrukking wordt hun ten goede overheerscht — juist dit eigenste lichaam der zonde en des doods, dat de zware last hunner zielen uitmaakt, wordt dienstbaar gemaakt tot hun geestelijk voordeel: het brengt hen menigmaal tot den Heere, om Zijne ondersteuning onder hetzelve, Die hen ook genadiglijk door dien strijd leidt, en kracht ter overwinning geeft.
En gewisselijk; de Heere is eene toevlucht voor den verdrukten. Elke verdrukte ziel, zal vroeger of later Hem alzoo bevinden te zijn. Maar zullen wij den Heere als onze toevlucht bevinden, dan moeten ons alle valsche toevluchten zijn afgesneden, gelijk de Profeet Jesaja verklaart (les. 28:17): ‘De hagel zal de toevlucht der leugenen wegvagen, en de wateren zullen de schuilplaats overloopen’. Zoo lang ons doenlijk is, zullen wij onze hoofden in de leugenen verbergen, en zoo lang wij meenen te kunnen ontkomen in een nietige schuilplaats, zoo zullen wij ons in dat hol zoeken te verbergen. Daarom is het noodzakelijk, dat de hagel van Gods toom in de ziel gevoeld wordt, om de toevlucht der leugenen weg te vagen; en de wateren des oordeels moeten hun bruischen verheffen, en de schuilplaats overstroomen, en ons uit dezelve uitdrijven, opdat wij daarin niet omkomen; — en dan, maar dan ook alleen, zullen wij bij bevinding des harten verstaan, dat de Heere, God Almachtig, een toevlucht voor den verdrukten is.
II. Doch lezen wij verder onzen tekst, dan zal het ons duidelijk worden, wanneer Jehova een toevlucht is — ‘eene toevlucht, in tijden van benauwdheid’. Ziet gij niet, hoe de Heilige Schrift altijd het geneesmiddel bij de krankte tezamen stelt? Hoe zij de beloften ontvouwt als gepast aan zekere staten en gevallen der ziel? en hoe al de volmaaktheden Gods Zijnen volke voegen, voor zoover zij in bijzondere omstandigheden gebracht zijn? Deze ader loopt door de gansche Schrift. Zoo wordt de Heere hier verklaard een toevlucht te zijn. Maar wanneer? — ‘in tijden van benauwdheid’. Wij hebben geen behoefte aan Hem als onze toevlucht, wanneer er geen benauwdheid is. (Het zij met eerbied gezegd), — wij kunnen het dan wel zonder Hem doen.
Alsdan kunnen wij de wereld liefhebben, ons vermaken en verlustigen met de dingen van het zin- en zienlijke; kunnen onze harten laten afdooien naar de vergankelijke, afwisselende ijdelheden van den dag; dan kunnen wij afgod bij afgod in onze harten oprichten, ons buigen voor een gouden beeld, onze genegenheden ganschelijk vestigen op diegenen, welke ons natuurlijkerwijs dierbaar zijn; ja, wij kunnen ’s morgens opstaan, den dag door leven, en ’s avonds weder leggen gaan, zonder misschien naar God om te zien. Maar wanneer de tijden van benauwdheid aanbreken, verdrukkingen zwaar op ons liggen, en wij ons gebracht zien in die tooneelen van beproevingen en moeilijkheden, waar wij, op onze reize naar het Hemelsch Kanaan, hebben door te gaan, dan hebben wij iets meer noodig dan vïeesch en bloed; dan behoeven wij iets meer dan de vergankelijke schepselen ons kunnen toevoegen; dan hebben wij behoefte aan iets beters dan deze nietige wereld ons mede voorzien kan. Dan hebben wij God noodig; wij hebben behoefte aan de eeuwige armen van onder onze zielen; wij moeten ondersteuning gevoelen; wij hebben behoefte aan ontdekkingen en vertroostingen; wij moeten iets hooren uit des Heeren eigen mond; met de kracht Godes onzer harten toegesproken.
1. Deze ‘tijden van benauwdheid’ kunnen somtijds tijden van aardsche benauwdheid zijn. Indien gij lang genoeg op deze aarde leeft, zult gij wel zooveel tijdelijke benauwdheid hebben, als dat gij moeilijk kunt staande blijven; daar zullen wel zoovele golven en baren van tijdelijke droefheden over u komen, als dat gij somtijds daarin schijnt te zullen verdrinken.
Maar o! welk een barmhartigheid is het, wanneer de golven en baren van tijdelijke droefheden over het hoofd stroomen, een God te hebben om toe te naderen! niet her- of derwaarts zich te wenden, ja misschien weggevoerd te worden tot het dolhuis, tot den sterken drank, tot den strop, tot het scheermes, of tot het water, om zoo een einde aan het leven te maken! Maar een God ter toenadering te hebben; een Eeuwig- levende, Eeuwig-liefhebbende Jehova, Die Zijne armen wijd geopend houdt, en de schatten Zijner medelijdende boezem ontvouwende, zeggende: ‘Komt tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u ruste geven!’
Deze ‘tijden van benauwdheid’ nu, waar des Heeren volk heeft door te gaan, leeren hen, dat er een God daar boven is. En dit is een groote onderscheidingsteek van een kind van God, dat juist deze zijn wereldsche verdrukkingen (om zoo te spreken) de baren zijn, die zijn scheepje nader tot het Koninkrijk van God voeren. Wanneer de natuurlijke mensch door aardsche verdrukkingen beproefd wordt, dan zijn dat de ebbende golven, die hem van God afvoeren, om zich te morsel te stooten op de rotsen. Maar wanneer tijdelijke benauwdheden over een kind van God komen, dan zijn dat de vloeiende baren, die hem in de vreedzame en veilige haven van Jehova’s schoot henen brengen.
2. Maar er zijn geestelijke benauwdheden. En wat zijn al onze tijdelijke benauwdheden tezamen genomen vergeleken bij onze geestelijke beproevingen? Zij zijn daarbij geacht als niets, en zijn slechts gelijk stof aan de weegschaal. Zielsbenauwdheden hebben en zullen altijd natuurlijke benauwdheden verre in zwaarte te boven gaan. Maar zullen wij door eenig middel tot den Heere gedreven worden, het zal door zielsbenauwdheid zijn. Wanneer wij in zielsbenauwdheid zijn, hebben wij een God noodig, zooals Hij Zich in Zijn Woord geopenbaard heeft — een God van oneindige kracht, oneindige barmhartigheid, oneindige getrouwheid, oneindige vergiffenis, en oneindige liefde.
Deze tijden van zielsbenauwdheid leeren Gods volk, dat de Heere hun toevlucht is. Indien ik in zielsbenauwdheid verkeer — wanneer mijn hart bezwaard is met schuld — wanneer mijn consciëntie door de pijnen van inwendige verdorvenheid verscheurd wordt, ach! welke verlichting kan mij het schepsel geven? Zullen vrienden de heete tranen kunnen drogen? Kunnen zij de aandoenlijke zuchten slaken? Kunnen zij den benauwden borst doen stillen? Kunnen zij olie en wijn in de bloedende wonden der consciëntie gieten?
neen! in dezen zijn zij ten eenenmale krachteloos. Ja, onze benauwdheden vermeerderen, dat kunnen zij doen, en doen het ook dikwerf, gelijk wij zien kunnen in Job en zijn vrienden; maar dezelve verzachten, neen, dat kunnen zij niet. Daar is slechts één hand die de benauwdheid kan verlichten — dezelfde hand, die haar op ons lag; alleen één hand kan de wonde heelen — dezelfde, die barmhartiglijk dezelve toebracht.
In deze tijden van zielsbenauwdheid nu, indien wij ze ooit gevoeld hebben, (en dit moeten wij voor ons- zelven weten), zullen wij den Heere tot onze toevlucht stellen. Daar is ook geen andere. Wij mogen allen arm buiten Hem beproeven, wij mogen alle wegen behalve den rechten weg beschouwen, en wij mogen op alle staven leunen behalve op den waren staf, maar vroeger of later zullen wij tot deze plek gebracht worden, dat niemand dan de Heere God, de Almachtige, Die den Hemel en de aarde gemaakt heeft, Die onze zielen en lichamen in het aanzijn riep, Die ons tot dezen tegen- woordigen oogenblik bewaard en beveiligd heeft, Die Zich rondom onze legersteden en om onze gangen stelt, Die al onze wegen naspeurt, Die ook Zijnen geliefden Zoon gezonden heeft tot een verzoening der zonden — ik zeg, dat niemand dan deze Eeuwige Schepper, Bewaarder en Verlosser, Die Hemel en aarde ondersteunt, van vrede, vergeving en vertroosting tot onze harten kan spreken.
Doch, gij zult misschien opgemerkt hebben, dat de tekst spreekt van ‘tijden’ van benauwdheid. Daar wordt niets in bepaald, (en welk een barmhartigheid, dat hij zoo onbepaald spreekt!) wat deze tijden zijn; hoevele, of hoe lang van duur; ook niet, welke die benauwdheid zal zijn; welke moeiten ook over een kind van God komen, het is een ‘tijd van benauwdheid’; en hoe lang, of hoe kort dezelve ook duren, toch is het een ‘tijd van benauwdheid’. En in deze tijden van benauwdheid zal de Heere zijn toevlucht zijn.
Maar hoe zoet en aangenaam is het in tijden van benauwdheid een God te hebben om toe te naderen; te gevoelen, dat er eeuwige armen zijn om op te leunen; dat er een genadig oor is, waarin wij onze jammerklachten mogen uitstorten; dat er in den boezem van den Heere van leven en heerlijkheid een hart, een medelijdend hart is, hetwelk in ontferming over ons bewogen is; te weten, dat er een ondersteunende hand is, en bij tijden te ondervinden, dat er vertroosting en verlichting van die Almachtige en genadige hand ons toekomt.
III. ‘En die Uwen naam kennen, zullen op U vertrouwen’. Daar is dus een kennen van Gods naam. Door den ‘naam van God’ hebben wij te verstaan, de geopenbaarde volmaaktheden des Almachtigen — alles wat Hij, aangaande Zichzelven in de Heilige Schrift geopenbaard en ontdekt heeft. Elke deugd, elke volmaaktheid, alles wat God van Zich Zelven gesproken heeft, is opgesloten in den ‘naam van God’. Maar meer in het bijzonder beteekent den naam van God den Zoon Zijner liefde, ‘het afschijnsel Zijner heerlijkheid, en het uitgedrukte beeld Zijner zelfstandigheid’; gelijk Hij tot Mozes sprak: ‘Ziet, Ik zende een Engel voor uw aangezicht, om u te behoeden op dezen weg, en om u te brengen tot de plaats, die Ik bereid heb. Hoed u voor Zijn aangezicht, en wees Zijner stem gehoorzaam, en verbitter Hem niet, want Hij zal ulieder overtredingen niet vergeven, want Mijn Naam is in het binnenste van Hem’; dat is: ‘al Mijne geopenbaarde volmaaktheden, al Mijne heerlijke eigenschappen, al Mijn Goddelijke deugden, zijn in Hem; want ‘in Hem woont al de volheid der Godheid lichamelijk’. Nu, onze tekst leert ons, dat er een kennen van Gods naam is, dat is: er bestaat iets, dat een bevindelijke verkeering en kennis in de ziel is van en met de volmaaktheden Gods, gelijk die in de Heilige Schrift geopenbaard zijn. De naam van God wordt derhalve gekend daar, waar de deugden en volmaaktheden Gods door de kracht des Geestes in het hart en de consciëntie geopenbaard zijn. En dit kennen is door de kracht en hoedanigheid des levenden geloofs in de ziel. Door geloof aanschouwen wij God. Door geloof kennen wij God. Wanneer wij in onze harten ontvangen de waarheid, gelijk die in Jezus is; en wanneer wij door het geloof aannemen en voor waarheid houden, hetgeen God in Zijn Woord aangaande Zich Zelven gezegd heeft, dan kennen wij Gods naam; en elke openbaring van Gods barmhartigheid, ieder teeken en bewijs van Gods gunst en welbehagen, en elke indaling van Gods volmaaktheden, is een ontdekking in onze harten, een opwekking in onze zielen van de kennis van Gods naam.
Evenwel, kennen wij zoo Gods naam niet, wij zullen, neen, wij kunnen ons vertrouwen niet op Hem stellen. Maar indien wij Zijnen naam kennen, indien wij de volmaaktheden Gods in onze harten ontvangen hebben, en een personeele bevinding van dezelve in ons omdragen — dan zal en moet het noodzakelijk en ontwijfelbaar gevolg daarvan zijn, dat wij op Hem vertrouwen. Beschouwen wij eenige dezer volmaaktheden Gods, die, gekend wordende, de ziel bekwamen der- zelver vertrouwen op Hem te stellen.
1. Letten wij daartoe vooreerst op Gods eeuwige getrouwheid — de verbonds-getrouwheid van een on- eindigen verbonds-God. Nu, indien wij in onze harten deze volmaaktheden des Almachtigen ontvangen hebben — indien wij eenige bevindelijke, persoonlijke kennis hebben van de trouwe Gods tot Zijn Woord in onze zielsbevinding — door de kennis van dien naam, of dat gedeelte van Gods naam, stellen wij ons vertrouwen op Hem, als op een getrouwe, belovende, en belofte- en woordhoudenden Jehova. Doch wien ook de Heere Zijne getrouwheid bekend maakte, daar zal Hij die kennis beproeven.
Ons geloof heeft den oven, en onze kennisse Gods heeft de vuurproef door te staan. Het is niet slechts genoeg aan Zijne getrouwheid te gelooven. Ons geloof in Zijne getrouwheid moet beproefd worden, vóór dat het recht gekend, of bewezen worde onvervalscht en het ware te zijn. Daarom is het, dat de Heere dikwerf Zich Zelven verbergt, Zijn aangezicht met een duistere wolk bedekt, Zich niet aan onze zielen openbaart, ofschoon wij ook meenen, dat Hij ons zoo onmisbaar is; overstroomt ons met een menigte verwarrende omstandigheden, ja het aanzien geeft, dat Hij, in plaats van te doen de dingen die wij van Hem begeeren, ons juist het tegenovergestelde doet. Maar kennen wij Zijnen naam, kennen wij Hem als een getrouwe God, in spijt van alle schijn, dan zullen wij ons vertrouwen op die getrouwheid stellen, dewijl die getrouwheid gebleken is in voorledene tijden, en in het hart ontvangen is als een gedeelte van Gods eeuwig karakter.
Zijne beminnelijke goedertierenheid en teedere barmhartigheid zijn een ander gedeelte van Gods naam. Hiervan heeft Hij een getuigenis gegeven in de overgave van Zijnen ‘eeniggeboren Zoon’. ‘Hieraan hebben wij de liefde gekend, dat Hij Zijn leven voor ons gesteld heeft’. Indien wij nu eenigermate (zij het nog zoo gering) iets van de goedertierenheid en teedere barmhartigheid Gods gesmaakt en getast hebben, is Zijne gunst immer in onze ziel gedropen, gelijk de dauwdroppelen op het kruid; indien ooit deze verborgenheid des Heeren over onze tent is geweest, — wij hadden kennis aan den naam des Heeren, en kenden wij dien, wij hebben ons vertrouwen daarop leeren stellen. Wij gevoelen denzelven zoo betrouwenswaardig, ja een ondersteuning voor die ziel, welke weet, dat de beminnelijke goedertierenheid en teedere barmhartigheid Gods van eeuwigheid tot eeuwigheid is.
Een ander gedeelte van Zijnen naam is: Zijne oneindige en onuitsprekelijke wijsheid. Zou Hij in Zijne wijsheid dolen? Heeft Hij daar ooit in gefeild? Heeft de Heere ooit, in al de menigvuldige en onderscheidene omstandigheden, die de kinderen Gods immer benauwden, een verkeerden stap genomen? Het is zoo, menigwerf heeft Hij de natuur tot zwijgen gebracht, de bedorven rede in het ongelijk gesteld, onze doolzieke plannen en ontwerpen omgekeerd, datgene gedaan, waarvan wij zulk een afkeer hadden, en al de natuurlijke voornemens en neigingen van ons hart gedwarsboomd — maar zullen wij daarom zeggen, dat Hij daarin gedwaald heeft? dat Hij daarin onwijs en niet Godewaardig deed, of verkeerd handelde? dat Hij daarin niet ons geestelijk goed en voordeel op het oog had ? — Murmurreerend, wederspannig, ongeloovig hart! wees stil en zwijg Gode! Of hoe! zal de mensch, de dwaze mensch, een worm van deze aarde, een schepsel van een dag, zijn geringe stem verheffen, en zeggen: dat God Zich kan bedriegen.
Uw pad is zeer donker, zeer verward, en moeilijk om op te lossen; gij kunt de hand van God niet zien noch bemerken in de beproeving die thans op u rust; het is u onmogelijk te gelooven, dat zij allen ten goede van u zullen medewerken. Ik stem het u toe. Ik gevoel dit met u. Ook ik heb daar kennis aan. Maar de tijd zal aanbreken, wanneer dit duistere pad, waarin gij nu te gaan hebt, licht en helder zal worden; en gij zult ondervinden en bevestigen de waarheid van deze woorden: ‘Hij leidde de blinden door den weg, dien zij niet kenden’. Wanneer wij God kennen als den oneindig Wijze, dat Hij niet kan dolen, en dat al Zijn handelingen bijgevolg moeten bestempeld zijn met Zijne oneindige wijsheid, dan zwijgen wij stil, wij houden ons gerust, wij hebben niets te zeggen; wij verstaan dan het gedrag van Aaron. Wanneer Nadab en Abihu verteerd werden door een vuur des Heeren, wist Aaron en was overtuigd, dat God niet kon dwalen; ‘Aaron zweeg stil’, lezen wij in Lev. 10:3. Dit is onze rechte plek. Wanneer wij iets weten en kennen van de dwaasheid van het schepsel, indien wij iets kennen van de wijsheid Gods – dan is dit onze plaats. Wanneer onze lieve Nadab’s en Abihu’s worden geslagen voor ons aangezicht, dan betaamt het ons te zwijgen, onzen mond in het stof te steken; want God volvoert steeds Zijn voornemen en oogmerk, ten aanzien en in spijt der natuur, het verstand en de rede.
‘En die Uwen naam kennen’. Zij, die deze volmaaktheden in hun harten geopenbaard hebben, die iets meer hebben dan slechts den naam van te leven, die iets dieper hebben dan een rechtzinnige belijdenis, die Gods naam kennen door een openbaring van die gezegende en heerlijke naam aan hun consciënties, zij, en zij alleen zullen op God vertrouwen. Welke grootsche, heerlijke woorden! Uw vertrouwen op God te stellen! Hoe! hebt gij Hem dan ooit gezien? Is Hij dan niet de Onzichtbare, Die een ontoegankelijk licht bewoont, Welken geen oog gezien heeft, noch zien kan? Wat! op een onzichtbaar Wezen, nog nimmer door ons gezien, ons vertrouwen te stellen? — Gewisselijk, daar moet hier iets meer zijn dan natuur! O ja! hier is meer dan natuur. Want wat zegt de Schrift van een der oude geloofshelden? — ‘Hij hield zich vast, als ziende den Onzienlijke: hij zag den Onzienlijke’, hij gevoelde de tegenwoordigheid, hij kende de kracht, hij zag door het oog des levenden geloofs den onzichtbaren Jehova.
En wij, wij moeten eenigermate juist dezelfde bevinding in onze harten hebben, voor wij ons vertrouwen op God kunnen stellen. Het geloof der meeste belijders (zal ik zeggen, negen van de tien?) is niets dan een ledig vertrouwen, niets dan een naam, een denkbeeld, een inbeelding, een bespiegeling. Het is niet een hartgevoelige wezenlijkheid, gekend in de diepten van hun consciënties voor het oog van een levenden God. ‘Maar’, zegt gij, ‘zij stellen toch hun vertrouwen op God’. Ja, mijne vrienden! dat doen zij; maar op een God van hun eigen maaksel, met een vertrouwen van hun eigen verzinsel. Maar hun vertrouwen te stellen op een onzienlijken God, ja zoo, alsof Hij met hun oogen te zien en met hun handen te tasten ware; op Hem de zaligheid van hun onsterfelijks zielen te laten zakken en zinken, al hun belangen in Zijne handen te stellen, en Hem een reeks van jaren bij voorraad op te dragen — zóó te vertrouwen op den Onzienlijke, vordert iets meer dan vleesch en bloed — iets meer dan natuur, het verstand en de rede, — iets meer dan de wijsheid, de wetenschap en het vernuft van het schepsel, — iets meer dan een helder oordeel is hiertoe noodig. Op deze wijde zee zullen allen schipbreuk lijden, behalve de vaten der barmhartigheid, welker scheepjes God tot hun begeerde haven brengen zal.
Maar hij, die in stille diepte der consciëntie, en in en door de handelingen en oefeningen van dat geloof, waarvan God alleen de Gever en Werkmeester is, zijn vertrouwen stelt op den Naam van den Heere God; die, in de plechtige oogenblikken, wanneer God de verborgenheden zijns harten naspeuren en de gedachten zijner ziel zal onderzoeken, zichzelven aan Hem overgeeft en opdraagt met alles, wat hij is, en wat hij heeft; hij, wiens voorrecht het geworden is, plechtig, beraden, gevoelig, bevindelijk en geloovig zijn vertrouwen te stellen op een onzichtbaren God: Vader, Zoon en Heiligen Geest, — hij doet het, omdat hij kennis heeft aan den Naam van den God zijns vertrouwens.
Hier is het groote keerpunt. Hier is de nauwe lijn tusschen leven en dood; aan de eene zijde een dooden belijder, aan de andere zijde een levende ziel. Ingebeeld vertrouwen, vermetele vrijmoedigheid, zich veinzende waar geloof te zijn, — dat zal ten eenigen dage verteerd worden door het geblaas van Gods neusgaten, gelijk was voor het vuur verteerd wordt; het zal nooit of nimmer de verschijningen van Gods Zoon kunnen verdragen. Maar het zwakste sprankje des levenden geloofs in de ziel, het ootmoedigste en nederigste betrouwen van een kind van God zal in der eeuwigheid niet vernietigd worden. Dat geloof zal gekroond worden in den dag van ’s Heeren ioekomst. Het zal uitloopen in eer, gelukzaligheid en eeuwige heerlijkheid.
IV. ‘Omdat Gij, Heere! niet hebt verlaten degenen, die U zoeken’. Daar is hier een woord dat zoo liefelijk ons onderwerp besluit:‘degenen, die U zoeken’. Er zullen hier misschien sommigen zijn, die onder mijn prediking zeiden: ‘Deze dingen zijn te hoog voor mij; ik kan dezelve niet bereiken’. ‘Ik heb mijn hart onderzocht’, zeggen anderen; ‘ik weet het niet, of ik wel gegaan ben door al die verdrukkingen waarvan gij gesproken hebt’.
Anderen zeggen: ‘ik ben zoo eens nagegaan, wat ik gevoeld heb mijn bevinding te zijn, en ik kan niet volstrektelijk spreken van diepe zielsbenauwdheid. Gij hebt ons verklaard, wat het zeggen wil, den naam van God te kennen, en ons vertrouwen te stellen op den onzienlijken Jehova. Wanneer ik mijn hart onderzoek, en de gewaarwordingen mijner ziel naga, dan ontstaat er een rillende vrees en bekommernis bij mij, of ik waarlijk een deelgenoot ben van die genade, welke gij beschreven hebt’. — Nochtans, zal ik u daarom afsnijden? Of liever, zou Gods Woord u afsnijden? Of ziet op hetzelve. Het heeft veeleer een woord vóór u: ‘Gij, Heere! hebt niet verlaten degenen, die U zoeken’.
‘Degenen, die U zoeken’. Dit immers omvat de armen, de verminkten, de lammen, de kreupelen — de kleinen onder Gods volk, die niet zijn gekomen tot een groote hoogte der bevinding, en niet gezonken zijn in groote diepten van zielsbenauwdheid. Het sluit niet één van Gods familie uit; want niet één klauw van Israël zal achter blijven.
Er is dan een zoeken van God. Doch voor en aleer wij naar God zoeken, zullen wij twee dingen door een Goddelijke kracht in onze zielen gewrocht hebben. Vooreerst, moet er in ons ontstoken zijn een begeerte, om iets te vinden; en dan moeten wij kennis hebben aan dien God, bij Wien wij zoeken datgene, hetwelk wij begeeren te vinden. Heb ik iets verloren, dan begin ik daar naar te zoeken. Het is niets dan spel, louter beuzeling, ja het is een kinderbedrijf, wanneer ik eiken hoek naspeur en doorzie, ofschoon ik niets heb verloren, en niet iets op het oog heb om te vinden. Daarom, indien er in de diepten onzer ziel niet gewrocht werd een plechtige en geestelijke begeerte om Jezus te vinden, als de zaligheid van onze zielen, als onze hoop, als ons deel, onze schat, ons alles — ons zoeken is een droom; het is een kinderspel; het is een spotten met God; het is beuzelen met onze zielen; het is de partij van een vernisten huichelaar te spelen.
Is er dan, met Goddelijke kracht, in uw consciëntie gewrocht die behoefte: dat gij Jezus begeert te kennen en de kracht Zijner opstanding? dat gij Zijn verzoenend bloed verlangt gesprengd te gevoelen op uw consciëntie? dat gij hijgt naar een proeve van Zijn stervende liefde uitgestort in uw hart? dat gij begeert te kennen de gemeenschap Zijns lijdens, en geleid te worden door den Heiligen Geest tot een hartelijke en plechtige vereeniging met den Heere? Voelt gij in u een behoefte, om te weten, of de Heilige Geest in waarheid een werk der genade aan uw consciëntie begonnen heeft? Of gij waarlijk wandelt op het enge en nauwe pad, dat ten eeuwigen leven leidt? Vervult dit ooit uw ziel met bevende angstvalligheid, zoodat het u nader aan het harte ligt dan eenige wereldsche zorg, of eenige aardsche zaak? — Trouwens, indien het alzoo is, dan zoekt gij, opdat gij iets zoudt vinden; en het is u niet onbekend, waaraan gij behoefte hebt.
Gij hebt behoefte aan kracht, aan barmhartigheid, aan dien zegen, die rijk maakt, aan de getuigenis Gods, en de zoete vertroostingen des Heiligen Geestes in uw ziel. Indien gij hieraan geen behoefte hebt, dan is ook al uw belijdenis een leugen. Maar indien gij hieraan behoefte gevoelt, dan zijt gij ook daarin door den H. Geest onderwezen, van waar dat alles te bekomen. Gij zijt afgebracht van het schepsel, ledig geworden aan uw eigene gerechtigheid, machteloos met uw eigene sterkte; uw boos en onrein hart is ontbloot geworden, gij hebt de last der zonden in een schuldige consciëntie gevoeld, en hebt kennis aan wezenlijke angstvalligheid, en zijt bij tijden benauwd van gemoed. Gij hebt een gezicht gekregen van den weg der zaligheid door den Zoon van God. Gij gelooft (hoewel het misschien uw hart geen vrede geeft) dat Hij ‘de Weg, de Waarheid, en het Leven is’; en gij gelooft, dat niemand dan Hij in de zoete ontdekkingen van Zich zelven uw hulpelooze ziel het goede geven kan.
Dit nu — indien gij deze dingen door Goddelijke onderwijzing kent — maakt u zoekende. En hoe zoekt gij?
Gij bidt, gij zucht, gij roept, gij kermt, gij onderzoekt de Heilige Schrift, gij hoort de verkondiging des Woords.
Somtijds is uw arm hart hijgende naar den Heere, gelijk een hert hijgt naar de waterstroomen. Gij zijt roepende om een zoete ontdekking van Jezus’ bloed aan uw consciëntie. Somtijds zijt gij twijfelende, somtijds vreezende; nu eens hopende, dan weder moedeloos; nu opgebeurd, dan terneder geworpen, somtijds uzelven voor een kind van God houdende, dan wederom ge- loovende, dat gij een kind des boozen zijt. En nochtans gaat gij voort. Gij kunt niet berusten noch voldaan zijn, (gelijk zoovele duizenden) met een naam van te leven, met een gedaante der godzaligheid, met het buitenste van den godsdienst. Gij weet dat de hoofdsom en het wezen der levende godzaligheid in iets levendigs, iets inwendigs, iets bevindelijks, iets zaligmakends, geopenbaard door den Heiligen Geest in uw hart en consciëntie bestaat; en indien gij dit niet bezit, dan gevoelt gij niets te hebben. Gij kunt het waarlijk met niets minder doen. In een uitwendig goed gedrag kunt gij niet berusten. Gij kunt niet gelooven door uw eigen sterkte. Het geeft u niets, of gij uw hoofd al opgevuld hebt met een stelsel rechtzinnige waarheden, noch berusten in een Schriftuurlijke belijdenis. Indien gij Jezus niet in uw hart en in uw armen hebt, hebt gij niets — gij gevoelt niets te hebben. En dit beproeft dikwijls uw gemoed.
Gij kunt niet een zoet gezicht bekomen van Jezus; kunt niet gevoelen, dat Hij in zachte liefde en kracht in uw hart komt. Het schijnt, dat Hij niet wil spreken; dat Hij geen vrede u zal toefluisteren; dat Hij u niet voor de Zijne wil erkennen; dat Hij uw wonden niet wil verbinden, noch Zichzelven ontdekken in de openbaringen Zijner barmhartigheid. Dit beproeft u. Welnu, dat is een goede zaak, want het lokt zeer uw smeekgebeden uit om goddelijke dingen. Dit maakt u hongerende en dorstende naar de gerechtigheid. Dit doet u belast en beladen zijn, en daarom behoefte hebben aan rust. Dit maakt u bekommerd en droevig, en daarom behoefte hebben aan vertroosting. Dit maakt u verlegen en verward, en daarom smeekende om een goddelijke ontbinding van uw moeilijkheden en bezwaren. Dit ledigt u uit van het eigene, en maakt u daarom verlangend naar een goddelijke vervulling.
Echter, mijn vrienden! gij allen, die den Heere zoekt — die uw ziel in oprechtheid en waarheid voor Hem uitgiet; die Hem zoekt op uw leger; die Hem zoekt in de verschillende oogenblikken van den dag; die Hem zoekt met een eerlijk en oprecht hart; die waarlijk hongert en dorst naar Hem, om, wat Hij is in Zichzelven, dit is tot uw troost gesproken: ‘Gij, Heere!’ (David spreekt God Zelven plechtig aan) — ‘Gij, Heere! hebt niet verlaten degenen, die U zoeken’.
Dikwijls zijn zij bevreesd en beangst, alsof Gij hen verlaten hadt. Zij zijn dikwerf twijfelende en bevende in hun gemoederen, of Gij wel ooit weder zult verschijnen. Maar Gij ‘Heere! hebt hen niet verlaten’.
Bevindt gij het niet menigmaal alzoo? Is het niet, alsof er somtijds eenige bemoediging is? Hoort gij niet nu en dan uw bevinding uitschetsen onder de verkondiging des Woords? Is er somtijds niet eenige uitbreiding in uw gebed? Is er niet wel eens een liefelijke spreuk of tekst in Gods Woord, die in uw boezem daalt, waardoor uw ziel onthaald wordt als met honig en honigzeem? Is er geen aangenaam besef en overreding in uw hart opgeweld, waardoor gij geloofdet, dat het waarheid is, dat God aan uw ziele werkt? Nu, de Heere verlaat Zijn volk nimmer. Hij zegt: ‘Ik de Heere bewaar hetzelve; Ik zal ze elk oogenblik bewaren: Ik zal hen bij nacht en bij dag bewaren, opdat zij geen schade lijden’. O, die verborgen bewaringen Gods aan de ziel! O, die verborgen leidingen des gezegenden Geestes in het hart! Hoe verlevendigt de Heere de ziel, wanneer zij doodig is! Hoe opent Hij haar, wanneer zij zoo gesloten is! Hoe breidt Hij haar uit, wanneer zij nauw is in zichzelve! Hoe trekt Hij haar met koorden der liefde! Hoe legt Hij van tijd tot tijd de eeuwige armen onder den zwijmenden, waggelenden geest! ‘Hij heeft niet verlaten degenen, die Hem zoeken’.
Daar mogen lange tijden van donkerheid zijn. Wij mogen bidden, zonder antwoord te ontvangen. Wij mogen roepen, zonder dat de Heere een teeken geeft. Wij mogen vreezen, dat Hij ons nimmer zal hooren; nochtans, de tijd zal het openbaren, dat de Heere niet heeft verlaten degenen, die Hem zoeken. Neen, zelfs geen oogenblik; want ook eenig voorkomend geval ten onzen behoeve, schoon wij het niet duidelijk zien — een verwijting der consciëntie, schoon wij daar niet ten volle van bewust zijn, een verborgen leiding van onzen voet, schoon wij niet bij machte zijn dezelve duidelijk te bespeuren, leert ons dit ontegenzeggelijk.
‘Gij, Heere, hebt niet verlaten degenen die U zoeken’. Neen, Hij zal hen nooit verlaten; want ook Zijne belofte luidt:‘Ik zal u niet begeven, en Ik zal u niet verlaten’. De Heere laat niet varen de werken Zijner handen. Hij zal nooit Zijne kleinen overgeven in de handen des satans, opdat die hun zielen roove en ver- derve. Hij zal niet verlaten degenen, die Zijn aangezicht zoeken, en Zijnen naam aanroepen.
O, gij! die begeerte hebt om God te vreezen (want gij immers alleen hebt ooren om te hooren, en harten om op te merken) gevoelt en kent gij iets van deze bevinding in uw hart en consciëntie?
Dat ik nu nog in het kort herhale, wat ik getracht heb u ter dezer ure te ontvouwen, opdat het, zoo het Gode behaagt, in den zin onzer gedachten levendig bewaard worde.
Werdt gij nooit onderdrukt, of daadwerkelijk met zonden belast? Werdt gij nimmer afgemat door den duivel, of geplaagd door een lichaam der zonde en des doods? Gevoeldet gij nooit geen droefheid over of zuchten onder de zonde die in u woont? Zoo ja, dat ik u al verder vrage: Leidde u dit tot God als uw toevlucht? Daar is het keerpunt. Een mensch kan overtuigingen hebben, bevreesd en verslagen zijn, terwijl slechts zijn hart des te verharder daardoor wordt — hij wordt daaronder van God gedreven, in plaats van tot Hem getrokken te worden. Maar hoe is het hiermede in uw ziel gegaan? Heeft het u tot God gebracht, als uw toevlucht? Zoodat gij in plechtige oogenblikken voor God zijt nedergevallen, zeggende: ‘Gij zijt mijn toevlucht, en mijn betrouwen en hoop in het land der levenden!’ Dit evenwel is de bevinding van alle kinderen Gods. De Heere is een toevlucht voor de verdrukten.
Maar Hij heeft geen geopende armen, en buigt nooit Zijn oor, dan tot Zijn arm en nooddruftig volk. Hebt gij kennis aan tijden van benauwdheid? Ik bedoel niet natuurlijke lasten en bekommernissen (hoewel gij ook daarvan uw volle mate zult bekomen); maar zielelasten en -bezwaren. Herinnert gij u wanneer en hoe zij kwamen? Hoe lang van duur en zwaar van gewicht zij waren? Bovenal, welke uitwerkingen zij hadden? Bracht het u tot God als een toevlucht? Werdt gij daardoor afgedreven van een toevlucht der leugenen, een naam van te leven, een gedaante der Godzaligheid, een uiterlijke belijdenis?
Wij hebben nauwkeurig op de gevolgen, de uitkomsten te letten. Benauwdheid is geen bewijs dat gij een Christen zijt, maar God te stellen tot uw toevlucht in tijden van benauwdheid, is daar een teeken en bewijs van. Kaïn had benauwdheid; Saul had benauwdheid; Achab had benauwdheid; Judas had benauwdheid; en nochtans dreef het hen niet tot God. Maar de benauwdheid van üods volk, leidt hen tot God, want nergens elders vinden zij rust, nergens anders een toevlucht.
Hebt gij het niet alzoo bevonden? Het is een barmhartigheid voor u, indien het zoo is. Hebt gij eenig getuigenis voor uzelven, dat gij Gods naam kent? Zijn Zijne heerlijke volmaaktheden nooit uw harte ontdekt en geopenbaard geworden? Hebt gij nimmer ontvangen de liefde der waarheid, en de heerlijkheid Gods aanschouwd, in het aangezicht van Zijnen lieven Zoon? En heeft dit deze uitwerkselen in uw consciëntie voortgebracht, dat gij uw vertrouwen hebt gesteld, uw hoop hebt gevestigd, en uw ziel hebt doen ankeren in deze heerlijke volmaaktheden? Zoo ja; o! het is een verblijdend teeken voor u; niemand dan levende zielen kennen deze inwendige bedeelingen.
Nog iets vóór wij eindigen. Kunt gij hiertoe niet komen, ei! kunt gij dan bewijzen dat gij God zoekt? dat er een roepen is in uw ziel naar Hem; een begeerte in uw hart om genade bij Hem te vinden; een zuchten des geestes tot Hem? Dit is schier het laagste bewijs van een levende ziel; en God heeft barmhartiglijk die getuigenis gegeven ter bemoediging van de harten Zijner zwijmende familie.
O! verblijdt en verheugt u daarover!
Indien dit zoeken van uw hart in waarheid een geestelijke uitademing uwer ziel is in Zijnen schoot — God zal u nooit verlaten; Hij zal het werk, hetwelk Hij begonnen heeft, niet onafgedaan laten varen; Hij duldt nooit dat de zonde, de wereld, de duivel en het eigen zelf de overhand behale; Hij heeft nimmer, en zal in der eeuwigheid niet verlaten degenen, die Hem in oprechtheid zoeken.
Gewisselijk, als wij onder het getal der kinderen Gods mogen gerekend worden, dan vinden wij ons karakter hierin voorgesteld. God de Heilige Geest heeft het hier met Zijnen vinger beschreven; en voor zoo ver Hij
onze Leermeester is, zullen wij daar kennis van weg dragen. O, welk een barmhartigheid, zelfs maar een sprankje genade in onze zielen te hebben! ik weet het, men beschuldigt mij, datik eenigszins roekeloos te werk ga, en geen zorg draag, hoe ik de zielen der menschen afsnijde en behandele. Evenwel, het zij verre van mij, dat ik het gewicht van mijn kleinen vinger zou leggen op de ziel, die de Heere heeft aangeroerd, al was het ook, dat zij van den dag van gisteren ware. Hoewel mijner zwakheid bewust, en verre te kort komende, zoo is het toch mijn doelwit en begeerte, om ieder kenmerk van Goddelijk leven in de ziel uit te schetsen, en iedere ledige belijdenis, die slechts den schijn heeft van te leven, neder te werpen en in stukken te houwen. Indien God mij wijsheid, sterkte en bekwaamheid geeft, wil ik de zwakste zucht van Goddelijk leven in de ziel, en de flauwste merkteekenen van den vinger Gods aan de consciëntie, aanmoedigen. Maar om een ledige belijdenis aan te moedigen, om een ijdel vertrouwen te onderschragen, om te bedriegen degenen, die gaarne wenschen misleid te worden — o! dat God in Zijn barmhartigheid mij beware, van te arbeiden aan dit werk des duivels. Och, dat Hij mij bekwame, (en Hij alleen kan dat doen!) om ter eener zijde het kostelijke van het snoode af te scheiden, en zoo als Gods mond te wezen, en gelijk eens Bamabas, de kinderen Gods te vertroosten; maar om ook aan de andere zijde af te snijden en in stukken te slaan, alles, wat niet het stempel, het teeken en de gedaante van het werk Gods met zich voert.
Daarbij weet ik, ik spreek niet van mij zelven, dewijl ik een arm werktuig ben in de handen des Heeren, ik weet, dat God op zulk een bediening Zijn zegen wil geven, waar Hij Zijn dienaars dit in het hart en in den mond geeft. De bevinding leert het, dat Hij noch een loutere leerbediening, noch een enkele prakticale bediening zegent; Hij gebiedt Zijnen zegen over een bevindelijke bediening:menschen uit te rusten, last te geven, en door Zijn eigen heerlijke kracht uit te zenden, om het werk van God den Heiligen Geest aan de harten van Zijn volk uit te schetsen; geestelijk leven van doode belijdenis te onderscheiden, en zoo werktuigen in Gods hand te zijn, om de gemeente des Heeren op te bouwen in haar allerheiligst geloof.
Velen uwer zal ik wellicht niet weder aanschouwen, wellicht het grootste gedeelte niet; want ofschoon (indien God het wil) ik nog eenmaal hier in deze week zal spreken, zullen velen uwer mij dit j aar niet weder hooren. Daarom wensch ik dit onder u achter te laten, en dat God het genadiglijk aan uw consciëntie bezegele: Wat weet gij van de dingen Gods in uw ziel? Kent gij de minste van Gods onderwijzingen, gij zijt zoo veilig, alsof gij de meeste kendet; doch indien gij niets met al weet van de onderwijzingen Gods in uw ziel, o! dat de Heere u barmhartig leide om te bedenken, wat het vreesdijk en ontzaggelijk gevolg zal zijn, van te leven en te sterven met een naam van te leven, en echter niets te bezitten dan een leugen in uw rechterhand voor een gedachten Rechter.
AMEN
Preached at Zoar Chapel, London, on Lord’s Day Evening, August 10, 1845
“The Lord also will be a refuge for the oppressed — a refuge in times of trouble. And those who know Your name will put their trust in You — for You, Lord, have not forsaken those who seek You.” — Psalm 9:9-10
I found upon the vestry table this morning a letter requesting me to preach from a certain text, “Jesus wept.” The writer of that letter must know very little of the perplexities and exercises that I and every minister of truth have with respect to the texts that we preach from. I cannot take a text, and speak from it in the mere exercise of my judgment. Before I can take a text, and preach from it, I must have three things. First, I must see a vein of experience in it; in other words, I must have light upon it — secondly, I must find a measure of sweetness and savor in it; I must know something personally of the experience contained in it, and feel a measure of dew and unction to rest upon it; in other words, I must have life from it — and thirdly, I must find in it sufficient matter to form a tolerably full and connected discourse. I cannot run here, there, and everywhere all through the scriptures, nor deal in vague, loose generalities — but as far as the Lord gives me wisdom, strength, and ability, my path is to unfold the mind of the Spirit in such portions of the scripture as are commended with some savor to my conscience. In making these remarks, I wish not to condemn other gracious men who are led differently. Each has his own path and his own work — and God will bless each according to that line in which he leads him.
I have been much exercised and perplexed as to what text I should preach from. I think I have turned the Bible over this afternoon from beginning to end, without finding any one text in which I could see and feel these three things. At last, my eyes, in turning over the Psalms, fell upon these words. But it remains to be proved whether God directed my eyes there; for if he directed my eyes there, and brought a measure of their sweetness and savor into my soul, the effects and fruits will be seen and felt in your consciences.
The text consists of four clauses. May the Lord enable me, in taking up these clauses, so to unfold them, that the dew, power, and savor of the Holy Spirit may rest upon, and seal them with a divine unction to our hearts.
I. “The Lord also will be a refuge for the oppressed.” By “the Lord,” in the text, we are to understand Jehovah in his Trinity of Persons, and Unity of Essence — Jehovah the Father, Jehovah the Son, and Jehovah the Holy Spirit, Israel’s Three-one God. Now God, in his Unity of Essence, and Trinity of Persons, is a refuge to God’s poor, oppressed family.
How he is, I shall endeavor under my third head more particularly to unfold — but previously, it will be desirable to enter a little into the meaning of the word “REFUGE.”
1. The leading idea contained in the word “refuge” is that of shelter. For instance, we read in the scripture of “the cities of refuge.” These were certain cities, three on one side of Jordan and three on the other, which God appointed for the manslayer to flee unto, that the avenger of blood might not smite him with the sword. When the manslayer had fled into these cities of refuge, he found in them shelter, protection and safety.
2. Again. Strongholds, fortified cities, and lofty rocks are set forth in scripture as places of refuge. David says, “The Lord is my rock, and my fortress, and my deliverer.., my high tower, and my refuge” 2Sa 22:2,3 . “The high hills are a refuge for the wild goats” Psalm 104:18. All these expressions imply, that when a person escapes to a fortified city, a lofty tower, or a high rock, there he finds shelter.
3. Again. A harbor of refuge is an expression in common use, that is, a natural or artificial haven along a rocky or dangerous coast, into which a ship tossed by the storm, or in danger of being cast upon the rocks, may run, and find safety.
Thus, the leading idea in the word “refuge” is shelter and safety — a place where one that has the guilt of blood upon his conscience, or one who is attacked by an enemy, or one who is tossed upon the stormy main, may find a secure shelter.
The Lord Jehovah in his Trinity of Persons, is this refuge for his people! He is their city, he is their rock, he is their harbor — unto him they flee in their distress, and find eternal safety.
But before we can find the Lord to be a refuge and a shelter for our souls, we must, by the work of the Holy Spirit upon our conscience, be brought into that spot to which the Lord as a refuge is adapted. The cities of refuge were nothing except to the man who had shed blood — the stronghold and fortified city are nothing except to one who is pursued by an enemy — the harbor of refuge is nothing to a vessel sailing on a smooth sea. Danger, attack, alarm, violence, peril — these things make a refuge suitable and desirable.
Carry this idea into spiritual things, as the text unfolds it. “The Lord also will be a refuge for the oppressed.” Does not the Holy Spirit here point out the people who need refuge?
Who are these “oppressed”? They are the Lord’s tried family, his quickened, exercised, and often perplexed people. These are oppressed in various ways. But it is their oppression which makes Jehovah sought after as a refuge for their souls.
There is a great deal of NATURAL oppression in this country. What strides it is making! This country presents at this moment a fearful spectacle — the rich getting richer, and the poor getting poorer; avarice sweeping into its lap the labors of the poor, increasing thereby its ill-gotten substance — and many of those who toil by their hands reduced to extremity and well-near starvation. These things I would not allude to, were not many of God’s people suffering participants. The poor child of God suffers under the iron hand and iron heel of oppression just as much as his fellow men.
But there is this difference between them. The oppressed men of the world know no Jehovah as a refuge to flee unto — but the Lord’s oppressed family flee for refuge unto that invisible God whom the world knows nothing of. They have a God of providence on whom to fix their eye — and the Lord, who counts the very hairs of their head, and who knows they stand in need of supplies for their temporal necessities, at times opens his hand. They have not fled to him for refuge in vain — for they thus see more clearly his bounty in providence relieving them from their oppression.
But there is another sense of the word, a higher and deeper signification, that is, oppressed SPIRITUALLY. All the Lord’s people are not oppressed naturally — but all the Lord’s people are, in their measure, oppressed spiritually. For instance,
1. There is the HEAVY BURDEN OF SIN. The guilt of sin lies weighty and powerful upon many a tender conscience. This is an oppression which often bows the family of God down to the earth with sorrow, fills them with fearful pangs of apprehension as to what will be their future portion, lays and keeps them low, and often makes them sigh and groan under the heavy burden upon their shoulders. But it is this very oppression, in the hands of the Spirit, which leads them to make the Lord their refuge. We need heavy weights and burdens to bring us to a point in our souls. We are often trifling with the things of God, getting a few doctrines in our judgment without knowing their power and blessedness in our soul’s experience. And so some go on for years hovering around the truth, without coming into the feeling power of it, satisfied with a sound creed, without having the sweetness and savor of divine realities made manifest in their conscience.
Now, when the Lord has purposes of mercy and love to manifest — when he is determined that a man should know him to be the only refuge, he lays burdens upon his back, he brings guilt into his conscience, he sets his secret sins before his eyes, he makes him feel that of sinners he is chief. Wherever this is laid by the Spirit upon a man’s conscience, it will bring him, sooner or later, to the Lord as his refuge. ‘What can I do?’ says the poor burdened soul; ‘what help can I find from the creature? What salvation can I find in myself, a poor guilty wretch, weighed down with the oppression of sin?’ This will make him seek after the Lord as his refuge, for he has none other to flee unto.
2. But he is oppressed also by SATAN, that enemy of his soul’s peace. And O, what an oppressor is this! I have been speaking of earthly oppressors. I have been endeavoring to shoot an arrow at those exactors who grind the face of the poor. But what are those outward oppressors to the inward oppressor? What is the iron hand of creature oppression to the iron hand of Satan when he is let loose upon a man—s soul? How many of God’s people have to groan and sigh bitterly on account of the oppression of this cruel exactor, harassing, teasing, assailing, tempting, perplexing, and confusing them in some way or other — drawing them into sin, or driving them into despondency. The Lord came, it was an especial part of his mission, to heal those who were oppressed by the devil. Satan is the oppressor of the whole human race — but he is the oppressor particularly of God’s family. But when we are oppressed in this way, if the Lord be our teacher, it will drive us off the creature, out of a mere name to live, out of fleshy religion and natural wisdom, and bring us to the Lord himself, as the refuge of our souls.
3. The DAILY CONFLICT that God’s people have to pass through, produced by the body of sin and death under which they “groan being burdened,” and by the sinfulness of a depraved nature, grievously oppresses all the living family of God. But this very oppression is overruled for their good — this very body of sin and death, which is the heavy burden of their souls, is made to work for their spiritual profit — it leads them to the Lord to support them under it, who graciously brings them through, and enables them to overcome in this battle.
Now the Lord is “a refuge for the oppressed.” Every oppressed soul, sooner or later, finds him to be such. But in order to find the Lord to be our refuge, we must be cut off from every false refuge; as the prophet declares, “The hail shall sweep away the refuge of lies, and the waters shall overflow the hiding-place” Isaiah 28:17. As long as we can hide our heads in a lie, we shall hide them there; as long as we can escape into a creature refuge, into that hole shall we slink. The hail therefore of God’s wrath needs to be felt in the soul to sweep away the lying refuges; the waters of judgment must come into, and overflow our flimsy hiding-place, and bring us out of it, lest they drown us in it; and then, and not until then, shall we know by heart experience that the Lord God Almighty is a refuge for the oppressed.
II. But the second clause of the text opens up still further when Jehovah is a refuge — “a refuge IN TIMES OF TROUBLE.” Do you not see how the scriptures always put together the malady and the remedy? How they unfold the promises as suitable to certain states and cases of soul? and how all the perfections of God are adapted to his people only so far as they are brought into peculiar circumstances? This vein runs through all the scripture. So here the Lord is declared to be a refuge. But when? “In times of trouble.” We do not need him to be a refuge when there is no trouble. Shall I use the expression without irreverence? — we can then do without him. We can love the world, can amuse ourselves with the things of time and sense, can let our heads go astray after the perishing, transitory vanities of a day — we can set up an idol in our heart — we can bow down before a —golden god— — we can have our affections wholly fixed on those naturally dear to us — we can get up in the morning, pass through the day, and lie down at night very well without God.But when times of trouble come, when afflictions lie heavily upon us, when we are brought into those scenes of tribulation through which we must pass to arrive at the heavenly Canaan — then we need something more than flesh and blood — then we need something more than the perishing creature can unfold; then we need something more than this vain world can amuse us with. We then need God; we need the everlasting arms to be underneath our souls; we need to feel support; we need manifestations and consolations; we need something from the Lord’s own lips dropped with the Lord’s own power into our hearts!
1. These “times of trouble” are sometimes times of TEMPORAL trouble. If you live long enough, you will have about as much temporal trouble as you can well stand under; you will have as many waves and billows of temporal sorrow as will sometimes seem about to drown you. But what a mercy it is, when the waves and billows of temporal sorrow beat upon the head, like the surf upon the rocks, to have a God to go to! not to be looking here and there, driven perhaps to a mad-house, to strong drink, to the noose, razor, or pond. But to have a God to go to! an ever-living, ever-loving Jesus, who opens wide his arms, unfolds the treasures of his sympathizing bosom, and says, “Come unto me, all you that labor and are heavy laden, and I will give you rest.”
Now these “times of trouble” which the Lord’s people have to pass through, make them to know that there is a God above. And this is a grand distinguishing feature of a child of God — that his very worldly troubles are, so to speak, the wave that carries his bark farther on towards the kingdom of God. When worldly troubles come upon a natural man, they are the ebbing wave that carries him away from God to dash him upon the rocks. But when temporal troubles come upon a child of God, they are the flowing wave that takes him into the peaceful haven of Jehovah’s bosom.
2. But there are SPIRITUAL troubles. And what are all our temporal troubles put together, compared to our spiritual troubles? They are but a drop in a bucket — they are but the dust in the balance. Soul trouble outweighs and ever will outweigh natural trouble. But soul trouble will drive a man to the Lord, if anything will. When we are in soul trouble, we need such a God as he has revealed himself to be in the scriptures — a God of infinite power, infinite mercy, infinite faithfulness, infinite forgiveness, and infinite love.
These times of soul trouble make God’s people know that the Lord is their refuge. If I am in soul trouble — if my heart is surcharged with guilt — if my conscience is lacerated with the pangs of inward compunction, can the creature give me relief? can friends dry the briny tear? can they still the convulsive sigh? can they calm the troubled breast? can they pour oil and wine into the bleeding conscience? They are utterly powerless in the matter. They may increase our troubles, and they often, like Job’s friends, do so — but they cannot alleviate it. Only one hand can ease the trouble — the same hand that laid it on; only one hand can heal the wound — the same that mercifully inflicted it.
Now, in these times of soul trouble, if ever we have felt it — and we must know for ourselves whether we ever have, we shall make the Lord our refuge. There is no other to go to. We may try every arm but his, we may look every way but the right, and we may lean upon every staff but the true. But, sooner or later, we shall be brought to this spot — that none but the Lord God Almighty, who made heaven and earth, who brought our souls and bodies into being, who has kept and preserved us to the present hour, who is about our bed, and about our path, and spies out all our ways, and who has sent his dear Son to be a propitiation for our sin — that none but this eternal Creator, Preserver, and Redeemer, who made and upholds heaven and earth, can speak peace, pardon, and consolation to our hearts.
But you will observe, that the text speaks of “TIMES of trouble.” It does, not define and it is a great mercy it has not defined what these times are, how many, or how long — nor does it define what that trouble shall be. Whatever trouble comes upon a child of God, is a “time of trouble,” and however long it may last, or however short it may endure, it is still a “time of trouble.” And in these times of trouble, the Lord will be his refuge.
But how sweet it is in these times of trouble to have a God to go to — to feel that there are everlasting arms to lean upon, that there is a gracious ear into which we may pour our complaints, that there is a heart, a sympathizing heart, in the bosom of the Lord of life and glory, that feels for us; to know that there is a hand to relieve, and to experience, at times, relief from that Almighty and gracious hand!
III. “And those who know your name will put their trust in you.” There is a knowing of God’s name. By the “name of God” are to be understood the revealed perfections of the Almighty — all that he has revealed concerning himself in the scriptures of truth. Every attribute, every perfection, everything that God has said about himself, is summed up in the “name of God.” But especially does the “name of God” signify the Son of his love, who is “the brightness of his glory, and the express image of his Person;” as he said to Moses, “Behold, I send an Angel before you, to keep you in the way, and to bring you into the place which I have prepared. Beware of him and obey his voice, provoke him not — for my name is in him;” that is, all my revealed perfections, all my glorious character, all my divine attributes are in him; for “in him dwells all the fullness of the Godhead bodily.”
Now, there is a knowing this name of God; that is, there is such a thing as an experimental acquaintance in the soul with the perfections of God as revealed in the scriptures. His name is therefore known when the perfections of God are revealed in the heart and conscience by the power of the Spirit. And this is by virtue of living faith in the soul. By faith we see God. By faith we know God. When we receive into our hearts the truth as it is in Jesus, and when we believe by living faith what God has said of himself in the word, then we know the name of God — and every manifestation of God’s mercy, every token of God’s favor, and every shining in of God’s perfections, is a discovery in our hearts, a raising up in our souls of the knowledge of God’s name.
Now, until we know God’s name, we cannot, we shall not, put our trust in him. But if we know his name, if we have received into our hearts the perfections of God, and have a personal experience of them — then the necessary and infallible consequence will be, that we shall put our trust in him. Let us take a review of some of these perfections of God, which when made known enable the soul to put its trust in him.
1. For instance. There is God’s ETERNAL FAITHFULNESS — the covenant faithfulness of a covenant God. Now, if we have received into our hearts this perfection of the Almighty — if we have any personal, experimental knowledge of it, from having found God faithful to his word in our soul’s experience — by knowing that name, or that part of God’s name, we put our trust in him, as in a faithful, promise-making, and promise-keeping Jehovah. But wherever the Lord makes his faithfulness known to his people, he will test that knowledge. Our faith is to be put into the furnace, and our knowledge of God is to be tried as with fire. We may believe in his faithfulness — but that is not enough. Our belief in his faithfulness must be tried before it can be known, or proved to be genuine. The Lord therefore hides himself, veils his face with a dark cloud, does not shine forth into our souls as we would gladly have him, brings upon us a train of perplexing circumstances, and appears, instead of doing the thing we desire him to do, to do the thing exactly contrary. But if we know his name, if we know him to be a faithful God, in spite of all appearances — then we shall put our trust in that faithfulness, because that faithfulness has been proved in times past, and has been received into the heart as a part of God’s eternal character.
2. His LOVING-KINDNESS and TENDER MERCY are another part of the name of God. He has shown this in the gift of his only-begotten Son. “Hereby we perceive the love of God, because he laid down his life for us.” Now, if we have tasted a measure, though it be but a small measure, of the loving-kindness and tender mercy of God — if ever his grace has dropped into our souls, like the dew upon a branch — if ever this secret of the Lord has been upon our tabernacle — we know that part of the name of the Lord, and if we know it, we put our trust in it. We feel it to be trustworthy, to be a support for the soul who knows that the loving-kindness and tender mercy of God are from everlasting to everlasting.
3. Another part of his name is, his infinite and unspeakable WISDOM. Can he err? Has he ever erred? In all the multiplicity and variety of circumstances that have distressed the children of God, has the Lord ever taken a wrong step? Though he has baffled nature, though he has disconcerted reason, though he has turned our plans upside down, though perhaps he has done the thing that we most feared, and thwarted every natural purpose and inclination of our heart — can we say that he has erred? that he has made a mistake? that he has acted unwisely? that he has not done that which is for our spiritual good? Murmuring, rebellious, unbelieving heart — hold your peace! Shall man, foolish man, a worm of the earth, a creature of a day, lift up his puny voice and say that God can make a mistake? Your path is very dark, very intricate, very perplexed — you cannot see the hand of God in the trial that is now resting upon you; you cannot believe that it will work together for your good. I admit it. I have felt it. I have known it.
But the time will come, when this dark path in which you are now walking, shall be seen full of radiancy and light, when you will prove the truth of those words — “He brought the blind by a way that they knew not.” When we know God to be infinitely wise, that he cannot err, that all his dealings must be stamped with his own eternal wisdom, we are silenced, we hold our peace, we have nothing to say, we are where Aaron was. When his sons Nadab and Abihu were smitten by the Lord, Aaron knew that God could not err; he “held his peace” Le 10:3. This is our right spot. If we know anything of the folly of the creature — if we know anything of the wisdom of God — this is our spot. When our dear Nadabs and Abihus are smitten before our face, our spot is to hold our peace, to put our mouth in the dust; for God is still accomplishing his object, in the face, and in spite of nature, sense, and reason.
“Those who know your name.” They who have these perfections revealed in their hearts, who have something more than a name to live, who have something deeper than a sound creed, that know God’s name by a manifestation of that blessed and glorious name to their conscience, they, and they alone, will put their trust in God. These are great words. Put your trust in God! Have you ever seen him? Is he not invisible, dwelling in the light, which no man can approach unto, whom no man has seen, nor can see? What! put our trust in an invisible Being, one whom we have never seen? Surely, there must be something more than mere human nature here. Yes, there is something more than nature here. What says the scripture of one of the ancient worthies? “He endured, as seeing him who is invisible.” He saw him who was invisible — he felt the presence, he knew the power, he beheld by the eye of living faith, the invisible Jehovah.
We must have precisely, in our measure, the same experience in our hearts, before we can put our trust in God. The faith of most professors (shall I say, nine out of ten?) is nothing but an empty trust, nothing but a name, an idea, an opinion, a speculation. It is not a heartfelt reality, known in the depths of their conscience before the eyes of a living God. ‘But,’ say they, ‘they put their trust in God.’ Yes, so they do — in a God of their own framing, by a trust of their own devising.
But to put their trust in an invisible God, just as though he was present for their eyes to look upon and their hands to touch; to rest on him the salvation of their immortal souls; to put all their concerns into his hands, and carry that on for a series of years — thus to put their trust in the invisible God, something more than flesh and blood — something more than nature, sense, and reason — something more than creature wisdom and creature prudence — something more than an enlightened judgment, is needful here.
On this wide sea all will be wrecked, except the vessels of mercy whom God is bringing to their destined haven. But he that in the quiet depths of conscience, and in the actings and exercise of that faith of which God alone is the giver, puts his trust in the name of the Lord God, and gives up himself, with all that he is and has, in the solemn moments when God weighs up the secrets of his heart and puts the thoughts of his soul into his balance — he that can solemnly, deliberately, feelingly, experimentally, and believingly thus put his trust in an invisible God — Father, Son, and Holy Spirit — does so because he knows the name of that God in whom he trusts.
Here is the turning point. Here is the grand line between life and death — on the one side, a dead professor — on the other side, a living soul. Mere notional confidence, masquerading to be true faith — that will one day be consumed by the blaze of God’s nostrils, as flax before the fire — it will never endure the appearance of the Son of God. But the weakest spark of living faith in the soul, the humblest confidence of a child of God, will never be disappointed. That faith will be crowned in the day of the Lord’s appearing. It will issue in honor, bliss, and glory.
IV. “For you, Lord, have not forsaken those who seek you.” There is a word here that sweetly closes the subject — “those who seek you.” There are some perhaps here who say, ‘These things are too high for me — I cannot attain unto them. ‘I have searched my heart,’ say some of you; ‘I don’t know whether I have passed through all that oppression you have been speaking of.’ ‘I have cast a hasty glance over what I have felt to be my experience,’ say others, ‘and I cannot speak positively of times of deep soul trouble. You have been explaining to us what it is to know the name of God, and to put our trust in the invisible Jehovah. When I search my heart, and trace out the feelings of my soul, chilling apprehensions arise, whether I am really a partaker of that grace you have been describing.’ Now, shall I cut you off? Does the word of God rather cut you off? Look at it. It puts in a word for you — “You, Lord, have not forsaken those who seek you.”
“Those who seek you.” Now, this takes in the poor, the halt, the lame, the crippled — the little ones of God’s family, who cannot mount up into great heights of experience, and have not sunk into great depths of soul trouble. It does not leave out any of God’s family, for not a —hoof of Israel— is to be left behind.
There is, then, a seeking of God. But before we can seek God, we must have two things wrought by divine power in our souls. First, we must have a desire to find something; and then, we must know something of that God from whom we are seeking that which we desire to find. If I lose anything, I seek for it. I am merely playing, merely trifling, I am at a child’s game, to be looking and searching into every corner, if I have lost nothing, and want to find nothing. So that, if there be not lodged in the depths of our heart, a solemn spiritual desire to find Jesus as the salvation of our soul, as our hope, our portion, our treasure, our all, our seeking is a dream — it is only child’s play — it is mocking God — it is trifling with our own soul — it is only playing the part of a varnished hypocrite.
Is this, then, wrought with divine power in your conscience — that you want to know Jesus and the power of his resurrection — that you long to feel his atoning blood sprinkled upon your conscience — that you pant to taste his dying love shed abroad in your heart — that you desire to know the fellowship of his sufferings, and be led by the Holy Spirit into solemn union with a broken-hearted Lord? Do you want to know whether your name is in the book of life? Whether the Holy Spirit has really begun a work of grace upon your conscience? Whether you are truly in the narrow, narrow way that leads to eternal life? Does this ever fill your soul with trembling anxiety, so as to lie nearer to your heart than any worldly care, or any earthly thing?
Then, if this be the case, you are seeking that you may find something; and you know what you want. You want power, you want mercy, you want the blessing that makes rich, you want the testimony of God and the sweet consolations of the Holy Spirit in your soul. If you do not want this, all your profession is a lie. But if you want this, you have also been taught by the Holy Spirit where to get it — you have been brought off the creature, been emptied of your own righteousness, weakened as to your own strength, had your evil heart laid bare, felt the burden of sin in a guilty conscience, and known real anxiety, and, at times, distress of mind. You have seen the way of salvation through the Son of God. You believe though it may not bring peace into your heart that he is “the way, the truth, and the life,” and you believe that none but he, in his sweet manifestations, can do your helpless soul good.
Now, this leads you — if you know these things by divine teaching — this leads you to seek. How do you seek? You pray, you sigh, you cry, you groan, you search the scriptures, you hear the word. Your poor heart, sometimes, is panting after the Lord as the deer pants after the waterbrooks. You are crying for a sweet discovery of Jesus’ blood to your conscience. Sometimes you are doubting, sometimes fearing — sometimes hoping, sometimes desponding — sometimes lifted up — sometimes cast down — sometimes feeling that you are a child of God — sometimes almost believing that you are a child of the wicked one. And yet on you go. You cannot rest satisfied, as thousands are, with a name to live, with a form of godliness, with the externals of religion. Something vital, something inward, something experimental, something saving, revealed by the Holy Spirit in your heart and conscience, you know to be the sum and substance of vital godliness — and if you have not this, you feel you have nothing. You cannot take up with anything short of this. You cannot rest upon external consistency. You cannot believe by your own strength. You cannot store your head with a system of sound doctrines, and rest in a scriptural creed. If you have not Jesus in your heart and in your arms, you have nothing, you feel you have nothing.
And this often tries your mind. You cannot get a sweet view of Jesus, cannot feel him coming into your heart in soft love and power. He will not speak. He will not whisper peace. He will not tell you that you are his. He will not bind up your wounds. He will not discover himself in the manifestations of his mercy. This tries you. It is a good thing it does. For this whets your appetite for divine things. This makes you hunger and thirst after righteousness. This makes you weary, and therefore to need rest. This makes you troubled, and therefore to need consolation. This makes you perplexed, and therefore to crave a divine solution to your difficulties. This makes you empty, and therefore you long to be divinely filled.
Now, it says for your comfort — you who seek the Lord — who really pour out your very soul before him — who seek him on your bed — who seek him in the different hours of the day — who seek him with an honest heart — who really hunger and thirst after him for what he is in himself — this is spoken for your consolation, “You, Lord” — David solemnly appeals to God himself — “You, Lord, have not forsaken those who seek you.” ‘They often fear that you have forsaken them. They often doubt and tremble in their minds whether you will ever appear. But you, Lord, have not forsaken them.’ Do you often find it so? Is there not sometimes a little encouragement? Do you not sometimes under the word hear your experience traced out? Is there no little enlargement sometimes in prayer? Is there no sweet text, that sometimes comes into your bosom, and makes your very soul feast, as it were, with honey and the honey-comb? Is there no sweet sensation raised up in your heart, whereby you believe that really God is at work upon your soul?
Now, the Lord never forsakes his people. He says, “I the Lord do keep it; I will water it every moment — lest any hurt it, I will keep it night and day.” O these secret waterings of God upon the soul! O these secret leadings of the blessed Spirit in the heart! How he revives the soul when dead! How he opens it when shut up! How he enlarges it when contracted! How he draws it with the cords of love! How, from time to time, he lays the everlasting arms underneath the fainting, tottering spirit! He “has not forsaken those who seek him.” There may be long seasons of darkness. We may pray, and get no answer. We may cry, and the Lord give no token. We may fear that he never will hear us; yet it will be found in the end, that the Lord has not forsaken those who seek him. No, not for one moment; some appearance on our behalf, though we cannot clearly see it — some support, though we may not sensibly feel it — some check in the conscience, though we may not be fully conscious of it — some secret guidings of the feet, though we may not be able plainly to discern them.
“You, Lord, have not forsaken those who seek you.” No! He never will forsake them, for his promise runs thus, “I will never leave you, nor forsake you.” The Lord never forsakes the work of his hands. He will never give up his little ones into the hands of Satan that he may destroy their souls. He will not forsake those who seek his face, and call upon his name.
Can you find, you that desire to fear God — and there is no use my speaking to any one else, for they have no ear to hear, nor heart to feel — can you feel anything of this experience in your heart and conscience?
Let me just recapitulate a few of the things I have endeavored to unfold this evening, that they may be warm in our memory, and sealed upon our conscience, if God pleases.
Were you ever oppressed, or had a real burden of sin? Were you ever harassed by the devil? ever plagued by a body of sin and death? Did you ever grieve and groan on account of the sin that dwells in you? If you have, I will pass on to another enquiry. Did this lead you to God as your refuge? There is the turning point. A man may have convictions, fears, and troubles, and they may only harden his heart the more — drive him from God, instead of drawing him to God. But what has been the case with your soul? Has it brought you to God as your refuge? so that, in solemn moments, you have fallen down before God, and said, “You are my refuge, and my hope in the land of the living!” If ever this experience has taken place in your soul, you are a child of God. The Lord is a refuge for the oppressed. But he never opens his arms, and never bows down his ear, except to his own poor and needy family.
You have known — have you? — “times of trouble.” I do not mean natural trouble — though you will have your full portion of that — but soul trouble. Can you recall when? Do you remember how it came on? How long did it last? How weighty did it prove? Above all, what was the effect? Did it bring you to God as a refuge? Did it drive you out of a refuge of lies, a mere name to live, a form of godliness, an external profession? We must look at the result.
Trouble does not prove you a Christian, but your making God to be your refuge in times of trouble proves it. Cain had trouble — Saul had trouble — Ahab had trouble — Judas had trouble — and it never drove them to God. But the trouble of God’s people leads them to God, for they have no other rest, no other refuge. Have you not found it so? It is a mercy for you, if you have. Have you any testimony that you know God’s name? Have his glorious perfections ever been opened up in your heart? Have you ever received the love of the truth, and seen the glory of God shining forth in the face of his dear Son? And has it produced this effect in your conscience — that you have put your trust, cast your hope, anchored your soul — in these glorious perfections? If so, you are a child of God — none but living souls know these internal dealings.
One word more before we close. If you cannot come in here, can you come in with this — that you seek God? that there is a cry in your soul after him, a desire in your heart to find him gracious, a breathing out of your spirit into his ears and into his bosom? This is almost the lowest evidence of a living soul — and God has mercifully given that evidence to encourage the hearts of his fainting family. Then you are a child of God. If this seeking of your heart is really a spiritual breathing of your soul into his bosom, God will not forsake you; he will not leave undone the work he is carrying on; he will not allow sin, the world, the devil, and self to get the mastery; he never has forsaken, he never will forsake, those that seek him sincerely.
Surely, if we are children of God, we can find our character under one of these heads. Here it is traced out by the finger of God the Spirit; surely, if the Lord is our teacher, we can find some of these characters in our hearts. O what a mercy to have the feeblest spark of grace in our souls! Some men think that I am some reckless — what shall I say? — some reckless hacker and hewer, who does not care how he cuts down men, women, and children. God forbid I should lay the weight of my little finger upon the soul that the Lord has touched, though it be but the birth of yesterday.
This is my desire and aim — however far I may fall short of it — to trace out every mark of divine life in the soul, and to cut down and pull to pieces every empty profession that wears but the appearance of it. I would, if God gave me wisdom, strength, and ability, encourage the feeblest breath of divine life in the soul, the faintest mark of the finger of God upon the conscience. But as to encouraging an empty profession, as to bolstering up vain confidence, as to deceiving those who would gladly deceive themselves — God in his mercy, as long as I occupy a pulpit, keep me from doing the devil’s work! On the one hand, may he enable me he alone can to take forth the precious from the vile, and thus be as God’s mouth, and as a Barnabas to comfort God’s children; and on the other hand, may he enable me to cut down and hew to pieces everything that does not bear the stamp, lineaments, and features of the work of God upon it.
And I know — I speak not of myself — I am a poor instrument in the hands of the Lord — I know such a ministry God will always bless, if he indeed has sent forth a man with it in his heart and mouth. Such a ministry he will bless, and no other. He will hot bless a mere doctrinal ministry; neither will he bless a mere practical ministry — he will not bless anything but an experimental ministry — men equipped, commissioned, and sent forth by his own glorious power to trace out the work of God the Holy Spirit upon the hearts of his people, and distinguish spiritual life from a mere profession, which is death — and thus become instruments in the hand of God to build up the church in its most holy faith.
Some of you I may not see again, perhaps the greater portion of you; for though if God wills, I speak again on Thursday evening, yet many of you may not hear me, at least this year, again. Therefore I would leave this with you, and may God in mercy seal it upon your conscience — What do you know of the things of God in your soul? If you know the least of God’s teachings, you are as safe as if you knew the most; but if you know nothing whatever of the teachings of God in your soul, may God in mercy lead you to reflect on what the dreadful consequence will be of living and dying with a mere name to live, and with nothing but a lie in your right hand.