Korenaren

Die door Hem gelooft in God, welke Hem opgewekt heeft uit de doden, en Hem heerlijkheid gegeven heeft, opdat uw geloof en hoop op God zijn zoude.
1 Petrus 1:21

Let wel op het kenmerk dat hier gegeven is van hen voor wie Christus was geopenbaard. Er wordt van hen gezegd dat „zij door Hem in God geloven”. Het moet voorzeker iets groots zijn in God te geloven. Indien dit hun onderscheidingsteken is, mogen wij wel onderzoeken wat ermede bedoeld wordt. Het moet voorzeker iets groots zijn in God te geloven met een geloof dat behoudenis met zich brengt.

Het is gemakkelijk te geloven dat er een God is in de natuur, of een God in de Voorzienigheid, of een God in de genade, naar de letter van het Woord, en dat doen duizenden die tonen geen belang te hebben bij verzoenende liefde en uitdelgend bloed. Inderdaad, het is de grote misleiding van de dag, de godsdienst van die godsdienstige menigte die noch God, noch zichzelf, noch Wet, noch Evangelie, noch zonde, noch behoudenis kennen. Dit alles is een geloven betreffende God, of een geloven van God, zoals Hij bestaat, of dat Hij een God is zoals de Schrift Hem voorstelt te zijn; maar het is een zeer groot verschil van in God te geloven.

Dit is een bijzonder en eigenaardig geloof, en vereist een geestelijke en zaligmakende kennis van God, zoals onze Heere Zelf spreekt (Joh. 17:3); en daar dus niemand Hem kan kennen dan door het eeuwige leven, dan door de ontdekking van Zichzelf, door persoonlijke openbaring Zijner tegenwoordigheid, door een toenadering van Hem in de kracht van Zijn Woord en de openbaring Zijner genade, zo kan ook niemand in Hem geloven zonder een geloof aan Goddelijke openbaring. In God te geloven is dus niet een handeling van de natuurlijke geest, maar het is de gave en het werk van God, ons gegeven door tussenkomst van Christus, en daarom, zoals de apostel zegt, gegeven in de zaak van Christus (Fil. 1:29).

Komt, luistert toe, gij godgezinden,
gij, die de Heer van harte vreest,
hoort, wat mij God deed ondervinden,
wat Hij gedaan heeft aan mijn geest.

Ps. 66:8

Die door Hem gelooft in God, welke Hem opgewekt heeft uit de doden, en Hem heerlijkheid gegeven heeft, opdat uw geloof en hoop op God zijn zoude.
1 Petrus 1:21

Let goed op het kenmerk dat hier gegeven wordt van hen voor wie Christus geopenbaard was. Van hen wordt gezegd dat „zij door Hem in God geloven”. Het moet beslist iets groots zijn om in God te geloven. Als dit hun onderscheidingsteken is, mogen we wel onderzoeken wat ermee bedoeld wordt. Het moet beslist iets groots zijn om in God te geloven met een geloof dat behoudenis met zich meebrengt.

Het is gemakkelijk te geloven dat er een God is in de natuur, of een God in de voorzienigheid, of een God in de genade naar de letter van het Woord. Dat doen duizenden die laten zien dat ze geen deel hebben aan verzoenende liefde en uitdelgend bloed. Het is zelfs de grote misleiding van deze tijd: de godsdienst van die godsdienstige menigte die noch God, noch zichzelf, noch de Wet, noch het Evangelie, noch de zonde, noch de behoudenis kent. Dit alles is een geloven betreffende God, of een geloven van God: dat Hij bestaat, of dat Hij een God is zoals de Schrift Hem voorstelt. Maar het is iets heel anders om in God te geloven.

Dat is een bijzonder en eigen geloof. Het vereist een geestelijke en zaligmakende kennis van God, zoals onze Heere Zelf zegt (Joh. 17:3). Niemand kan Hem kennen dan door het eeuwige leven: doordat Hij Zichzelf ontdekt, Zijn tegenwoordigheid persoonlijk openbaart en nadert in de kracht van Zijn Woord en de openbaring van Zijn genade. Zo kan ook niemand in Hem geloven zonder een geloof dat uit goddelijke openbaring voortkomt. In God geloven is dus geen handeling van de natuurlijke geest. Het is de gave en het werk van God, aan ons gegeven door de bemiddeling van Christus, en daarom, zoals de apostel zegt, gegeven in de zaak van Christus (Fil. 1:29).

Komt, luistert toe, gij godgezinden,
gij, die de Heer van harte vreest,
hoort, wat mij God deed ondervinden,
wat Hij gedaan heeft aan mijn geest.

Ps. 66:8

Who by Him do believe in God, that raised Him up from the dead, and gave Him glory; that your faith and hope might be in God.
1 Peter 1:21

Observe the special mark which is here given of those for whom Christ was manifested. It is said of those who “by Him they believe in God.” If this be their distinctive mark, we may well inquire what is intended by it. It must surely be a very great thing to believe in God with a faith that brings salvation with it. It is easy to believe that there is a God in nature, or a God in providence, or a God in grace, according to the mere letter of the word, and this is what thousands do who have no manifested interest in redeeming love and atoning blood.

In fact, it is the great delusion of the day, the religion of that religious multitude who know neither God nor themselves, neither law nor gospel, neither sin nor salvation. All this is a believing about God, or a believing of God, such as that He exists, or that He is such a God as the Scriptures represent Him to be; but this is a very different thing from believing in God.

This is a special and peculiar faith, and implies a spiritual and saving knowledge of God, such as our Lord speaks of (John 17:3); and as none can thus know Him unto eternal life but from some discovery of Himself, some personal manifestation of His presence, some coming near of Himself in the power of His word and the operations of His grace, so none can believe in Him without a faith of divine operation. To believe, therefore, in God is not an act of the natural mind, but it is the gift and work of God, bestowed upon us through the mediation of Christ, and therefore, as the Apostle says, “given in the behalf of Christ” (Phil. 1:29).

Que por Él creéis en Dios, el cual le resucitó de los muertos, y le ha dado gloria, para que vuestra fe y esperanza sea en Dios.
1 Pedro 1:21

Observe la señal especial que se da aquí de aquellos por quienes Cristo fue manifestado. Se dice de ellos que “por Él creen en Dios”. Si esta es su señal distintiva, bien podemos preguntar qué se quiere decir con ella. Ciertamente ha de ser una cosa muy grande creer en Dios con una fe que trae consigo la salvación. Es fácil creer que hay un Dios en la naturaleza, o un Dios en la providencia, o un Dios en la gracia, según la mera letra de la palabra, y esto es lo que hacen miles que no tienen ninguna parte manifiesta en el amor redentor y en la sangre expiatoria.

De hecho, es el gran engaño de nuestros días, la religión de aquella multitud religiosa que no conoce ni a Dios ni a sí misma, ni la ley ni el evangelio, ni el pecado ni la salvación. Todo esto es un creer acerca de Dios, o un creer a Dios, como que Él existe, o que es un Dios tal como las Escrituras le presentan; pero esto es algo muy diferente de creer en Dios.

Esta es una fe especial y peculiar, e implica un conocimiento espiritual y salvador de Dios, como aquel del cual habla nuestro Señor (Juan 17:3); y así como nadie puede conocerle de este modo para vida eterna sino por algún descubrimiento de Sí mismo, alguna manifestación personal de Su presencia, algún acercarse Él mismo en el poder de Su palabra y en las operaciones de Su gracia, así nadie puede creer en Él sin una fe de operación divina. Creer en Dios, por tanto, no es un acto de la mente natural, sino que es don y obra de Dios, otorgado a nosotros por la mediación de Cristo, y por tanto, como dice el apóstol, “concedido por Cristo” (Filipenses 1:29).

Gelijk een arend zijn nest opwekt, over zijn jongen zweeft, zijn vleugelen uitbreidt, ze neemt en ze draagt op zijn vlerken, zo leidde hem de Heere alleen, en er was geen vreemd God met hem.
Deuteronomium 32:11,12

Het woord zweven komt ook voor in de tekst: „de Geest Gods zweefde op de wateren” (Gen. 1:2). Er zit iets zeer rijks in het woord. De Geest Gods zweefde klapwiekend boven de wateren en bezwangerde de chaos met leven. Net zo wekt de arend, als ze terugkeert van haar jacht op prooi, eerst haar slapende jongen op, en vervolgens, nadat ze voorzichtig boven haar nest heeft gefladderd, broedt ze met een trillende beweging van borst en vleugel op haar jongen en vult hun lijfjes, die vanwege haar lange afwezigheid door de kou zijn verdoofd, met warmte en levenskracht. Wat is dit een prachtig beeld om de terugkeer te beschrijven van de Heere naar de ziel die in slaap is gevallen en koud is geworden toen Hij weg was! Christus, zo lezen we, „voedt”, of zoals het woord betekent, „verwarmt met Zijn lichaam”, de Kerk (Ef. 5:29).

Met kalme bewegingen vliegend boven de ziel, brengt Hij door de geheiligde Geest bezieling en warmte op haar over. Het leven Gods in de ziel opwekken en voeden zijn de twee voornaamste nuttigheden van een predikdienst. Kijk eens of u deze twee uitwerkingen van het verkondigde evangelie kunt bespeuren in uw ziel.

Wordt u niet soms opgewekt? En klopt uw hart soms niet in reactie op de vreugdevolle klank, en trilt en fladdert het niet onder de zoete woorden van evangeliegenade als ze met goddelijke zalving in uw borst vallen? Fladderen de jonge arenden niet ook? Zo fladdert en trilt de ziel van de gelovige in reactie op de beweging van de gezegende Geest. Zoek deze twee dingen bij een verkondigd evangelie. Hoe verschillend zijn het leven en het gevoel als het woord wordt verkondigd: we ontwaken uit een diepe verdoving!

Lezen: Psalm 91

Gelijk een arend zijn nest opwekt, over zijn jongen zweeft, zijn vleugelen uitbreidt, ze neemt en ze draagt op zijn vlerken, zo leidde hem de Heere alleen, en er was geen vreemd God met hem.
Deuteronomium 32:11,12

Het woord „zweven” komt ook voor in de tekst: „de Geest Gods zweefde op de wateren” (Gen. 1:2). Er zit iets heel rijks in dat woord. De Geest Gods zweefde fladderend boven de wateren en vervulde de chaos met leven. Zo wekt ook de arend, wanneer zij terugkeert van haar jacht op prooi, eerst haar slapende jongen op. Daarna fladdert zij voorzichtig boven haar nest, broedt met een trillende beweging van borst en vleugels op haar jongen, en vult hun lijfjes, die door haar lange afwezigheid van de kou verstijfd zijn, met warmte en levenskracht. Wat een prachtig beeld van de terugkeer van de Heere tot de ziel die in slaap is gevallen en koud is geworden toen Hij weg was! Christus, zo lezen we, „voedt”, of zoals het woord betekent, „verwarmt met Zijn lichaam”, de Kerk (Ef. 5:29).

Terwijl Hij met zachte bewegingen boven de ziel zweeft, brengt Hij door de heilige Geest leven en warmte in haar over. Het leven Gods in de ziel opwekken en voeden zijn de twee voornaamste doelen van de prediking. Ga eens na of u deze twee uitwerkingen van het verkondigde Evangelie in uw ziel kunt bespeuren.

Wordt u niet soms opgewekt? En klopt uw hart niet soms als antwoord op het blijde geluid, en trilt en fladdert het niet onder de zoete woorden van de evangeliegenade, wanneer die met goddelijke zalving in uw binnenste vallen? Fladderen de jonge arenden ook niet? Zo fladdert en trilt de ziel van de gelovige als antwoord op het bewegen van de gezegende Geest. Zoek deze twee dingen bij het verkondigde Evangelie. Wat een verschil in leven en gevoel wanneer het Woord wordt verkondigd: we ontwaken uit een diepe verdoving!

Lezen: Psalm 91

As an eagle stirreth up her nest, fluttereth over her young, spreadeth abroad her wings, taketh them, beareth them on her wings: so the LORD alone did lead him, and there was no strange god with him.
Deuteronomy 32:11, 12

The word “flutter” is the same as in the text, “The Spirit of God moved upon the face of the waters” (Genesis 1:2). There is something very rich in that word. The Spirit of God hovered, fluttering over the waters, and filled the chaos with life. So the eagle, when she returns from her hunt for prey, first stirs up her sleeping young. Then she gently flutters over her nest, broods with a trembling motion of breast and wings over her young ones, and fills their little bodies, chilled by her long absence, with warmth and vigour. What a beautiful figure of the Lord’s return to the soul that has fallen asleep and grown cold while He was away! Christ, we read, “cherisheth,” or, as the word means, “warms with His body,” the Church (Ephesians 5:29).

As He hovers with gentle movements over the soul, He communicates life and warmth to it by the Holy Spirit. To stir up the life of God in the soul and to cherish it are the two chief ends of the ministry. Examine whether you can trace these two effects of the preached gospel in your soul.

Are you not sometimes stirred up? And does not your heart sometimes beat in answer to the joyful sound, and tremble and flutter under the sweet words of gospel grace, when they drop with divine unction into your bosom? Do not the young eagles flutter too? So the soul of the believer flutters and trembles in answer to the moving of the blessed Spirit. Look for these two things under the preached gospel. What a difference in life and feeling when the Word is preached: we awake out of a deep stupor!

Reading: Psalm 91

Como el águila despierta su nidada, revolotea sobre sus pollos, extiende sus alas, los toma, los lleva sobre sus plumas: Jehová solo le guió, que no hubo con él dios ajeno.
Deuteronomio 32:11, 12

La palabra “revolotear” es la misma que en el texto: “El Espíritu de Dios se movía sobre la haz de las aguas” (Génesis 1:2). Hay algo muy rico en esa palabra. El Espíritu de Dios se cernía, revoloteando sobre las aguas, y llenó de vida el caos. Así el águila, cuando vuelve de su caza, primero despierta a sus pollos dormidos. Luego revolotea suavemente sobre su nido, cubre a sus pequeños con un movimiento tembloroso del pecho y las alas, y llena de calor y vigor sus cuerpecillos, enfriados por su larga ausencia. ¡Qué hermosa figura del regreso del Señor al alma que se ha dormido y enfriado mientras Él estaba ausente! Cristo, leemos, “regala”, o, como significa la palabra, “calienta con Su cuerpo”, a la Iglesia (Efesios 5:29).

Mientras se cierne con movimientos suaves sobre el alma, le comunica vida y calor por el Espíritu Santo. Despertar la vida de Dios en el alma y regalarla son los dos fines principales del ministerio. Examine si puede descubrir en su alma estos dos efectos del evangelio predicado.

¿No es usted a veces despertado? ¿Y no late a veces su corazón en respuesta al sonido alegre, y tiembla y se agita bajo las dulces palabras de la gracia del evangelio, cuando caen con unción divina en su seno? ¿No revolotean también los aguiluchos? Así el alma del creyente se agita y tiembla en respuesta al movimiento del bendito Espíritu. Busque estas dos cosas bajo el evangelio predicado. ¡Qué diferencia en vida y sentimiento cuando se predica la Palabra: despertamos de un profundo sopor!

Lectura: Salmo 91

Hij is machtig te vernederen degenen, die in hoogmoed wandelen.
Daniël 4:37

Onder al de gruwelen welke naakt en geopend liggen voor de ogen van Hem met Wie wij te doen hebben, schijnt Hij in het bijzonder Zijn heilige afkeer van de hoogmoed te betonen; en de uitwendige openbaringen daarvan hebben zich misschien meer dan enige andere zonde blootgesteld aan de bliksemstralen des Almachtigen. Hoogmoed deed de aarde splijten om Korach, Dathan en Abiram ter helle te doen varen, en hij hing Absalom op aan de takken ener eik. Hoogmoed vervulde Sauls borst met een moorddadige afkeer jegens David en scheurde op eenmaal tien stammen van onder Rehabeams heerschappij. Hoogmoed verdreef Nebukadnezar uit het gezelschap zijner hofhouding en deed hem gras eten als een os, en zijn lichaam werd nat gemaakt van de dauw des hemels, totdat zijn haren wiesen als des arends vederen en zijn nagelen als der vogelen.

En als hij de goddelozen van de aarde heeft weggedaan en hun noch zoon of neef, wortel noch tak gelaten heeft, zo heeft hij zijn slag geslagen onder de kinderen Gods. Hoogmoed sloot Aäron uit van het beloofde land en maakte Mirjam melaats, wit als sneeuw. Hoogmoed, werkende in Davids hart, bracht een pestilentie, waardoor zeventigduizend mensen werden afgesneden. De hoogmoed bracht al Hizkia’s schatten en nakomelingen in Babel en sloot Jona op in het ingewand van de walvis, en naar zijn gewaarwording in de buik der hel.

Hij is de enige bron van twist, de zekere voorloper van het vallen, de ophitser tot vervolging, een strik voor de voet, een keten die het gehele lichaam omvat, het hoofdbestanddeel van bedrog en het graf van alle oprechtheid. Als het tegenovergestelde van de naastenliefde verdraagt de hoogmoed niet lang en is hij nooit vriendelijk. Hij benijdt altijd, beroemt zichzelf en is voortdurend opgeblazen. Hij gedraagt zich altijd onbetamelijk, zoekt of beoogt altijd zichzelf, wordt zeer licht boos, denkt te allen tijde kwaad, verblijdt zich in de ongerechtigheid en niet in de waarheid. Hij verdraagt niets, gelooft niets — namelijk het goede van een ander — hoopt niets en duldt niets. Hij is altijd rusteloos en ellendig en pijnigt zichzelf en anderen. Hij is het verderf der kerken, de aanhitser van twist en de uitdover der liefde.

Moge het onze wijsheid zijn hem te zien, onze genade hem te verafschuwen en onze overwinning hem te overwinnen; en moge onze bevinding zijn zoals Hart in één zijner dichtregelen bezingt:

Uw hof, zij is ’t terrein,
Waar hoogmoed niet kan leven.
Eén moment daar te zijn,
Zou hem in ’t bloed doen sneven.

Hij is machtig te vernederen degenen, die in hoogmoed wandelen.
Daniël 4:37

Van al de gruwelen die naakt en geopend liggen voor de ogen van Hem met Wie wij te doen hebben, lijkt Hij in het bijzonder Zijn heilige afkeer van de hoogmoed te tonen. De uiterlijke openbaringen daarvan zijn misschien meer dan enige andere zonde blootgesteld geweest aan de bliksemstralen van de Almachtige. Hoogmoed deed de aarde splijten, zodat Korach, Dathan en Abiram ter helle voeren, en hij hing Absalom op aan de takken van een eik. Hoogmoed vervulde Sauls hart met een moorddadige afkeer van David en scheurde in één keer tien stammen onder de heerschappij van Rehabeam vandaan. Hoogmoed verdreef Nebukadnezar uit het gezelschap van zijn hofhouding en deed hem gras eten als een os. Zijn lichaam werd nat van de dauw van de hemel, totdat zijn haren groeiden als arendsveren en zijn nagels als die van de vogels.

En als hij de goddelozen van de aarde heeft weggevaagd en hun zoon noch neef, wortel noch tak gelaten heeft, dan heeft hij ook onder de kinderen van God zijn slag geslagen. Hoogmoed sloot Aäron uit van het beloofde land en maakte Mirjam melaats, wit als sneeuw. Hoogmoed, werkzaam in Davids hart, bracht een pest waardoor zeventigduizend mensen werden weggerukt. De hoogmoed bracht al Hizkia’s schatten en nakomelingen naar Babel, en sloot Jona op in de ingewanden van de walvis, en naar zijn eigen beleving in de buik van de hel.

Hij is de enige bron van twist, de zekere voorloper van de val, de aanstoker van vervolging, een strik voor de voet, een keten die het hele lichaam omsluit, het hoofdbestanddeel van bedrog en het graf van alle oprechtheid. Als het tegendeel van de naastenliefde is de hoogmoed niet lankmoedig en nooit vriendelijk. Hij is altijd afgunstig, roemt op zichzelf en is voortdurend opgeblazen. Hij gedraagt zich altijd onbetamelijk, zoekt of bedoelt altijd zichzelf, wordt zeer gemakkelijk boos, denkt altijd kwaad, en verblijdt zich in de ongerechtigheid en niet in de waarheid. Hij verdraagt niets, gelooft niets — namelijk niets goeds van een ander — hoopt niets en duldt niets.

Hij is altijd rusteloos en ellendig en kwelt zichzelf en anderen. Hij is het verderf van de kerken, de aanstoker van twist en de uitdover van de liefde. Laat het onze wijsheid zijn hem te zien, onze genade hem te verafschuwen en onze overwinning hem te overwinnen. En laat onze bevinding zijn zoals Hart die in een van zijn dichtregels bezingt:

Uw hof, zij is ’t terrein,
Waar hoogmoed niet kan leven.
Eén moment daar te zijn,
Zou hem in ’t bloed doen sneven.

“And those that walk in pride he is able to abase.”
Daniel 4:37

Among all the evils which lie naked and open before the eyes of Him with Whom we have to do, pride seems especially to incur His holy abhorrence; and the outward manifestations of it have perhaps drawn down as much as, or more than, any other sin, His marked thunderbolts. Pride cost Sennacherib his army and Herod his life; pride opened the earth to Korah, Dathan and Abiram, and hung up Absalom in the boughs of an oak; pride filled the breast of Saul with murderous hatred against David, and tore ten tribes at one stroke from the hand of Rehoboam. Pride drove Nebuchadnezzar from the society of his fellow-men, and made him eat grass as oxen, and his body to be wet with the dew of heaven, until his hairs were grown as eagles’ feathers, and his nails like birds’ claws.

And as it has cut off the wicked from the earth, and left them neither son nor nephew, root nor branch, so it has made sad havoc even among the family of God. Pride shut Aaron out of the promised land, and made Miriam a leper; pride, working in the heart of David, brought a pestilence which cut off seventy thousand men; pride carried captive to Babylon Hezekiah’s treasure and descendants, and cast Jonah into the whale’s belly, and, in his feelings, into the very belly of hell.

It is the only source of contention; the certain forerunner of a fall; the instigator of persecution; a snare for the feet; a chain to compass the whole body; the main element of deceitfulness, and the grave of all uprightness. The very opposite to charity, pride is not patient, and is never kind; she always envies, and ever boasts of herself; is continually puffed up, always behaves herself unseemly, ever seeks her own, is easily provoked, perpetually thinks evil, rejoices in iniquity, but rejoices not in the truth; bears nothing, believes nothing (good in a brother), hopes nothing, endures nothing. Ever restless and ever miserable, tormenting herself and tormenting others, the bane of churches, the fomenter of strife, and the extinguisher of love—may it be our wisdom to see, our grace to abhor, and our victory to overcome her, and may the experience of that verse in Hart’s hymn be ours:

“Thy garden is the place
Where pride cannot intrude;
For should it dare to enter there,
’Twould soon be drowned in blood.”

“Y humillar puede a los que andan con soberbia.”
Daniel 4:37

De todos los males que están desnudos y abiertos a los ojos de Aquel a quien tenemos que dar cuenta, la soberbia parece incurrir especialmente en Su santo aborrecimiento; y sus manifestaciones exteriores quizás han atraído tanto como cualquier otro pecado, o más, Sus rayos señalados. La soberbia le costó a Senaquerib su ejército y a Herodes su vida; la soberbia abrió la tierra bajo Coré, Datán y Abiram, y colgó a Absalón de las ramas de una encina; la soberbia llenó el pecho de Saúl de odio homicida contra David, y arrancó de un solo golpe diez tribus de la mano de Roboam. La soberbia echó a Nabucodonosor de la sociedad de sus semejantes, y le hizo comer hierba como los bueyes, y que su cuerpo se bañara con el rocío del cielo, hasta que su pelo creció como de águila, y sus uñas como de aves.

Y así como ha cortado de la tierra a los impíos, y no les ha dejado ni hijo ni nieto, ni raíz ni rama, así ha hecho tristes estragos aun en la familia de Dios. La soberbia dejó a Aarón fuera de la tierra prometida, e hizo leprosa a María; la soberbia, obrando en el corazón de David, trajo una pestilencia que cortó a setenta mil hombres; la soberbia llevó cautivos a Babilonia los tesoros y los descendientes de Ezequías, y arrojó a Jonás al vientre del pez y, en sus sentimientos, al mismo vientre del infierno.

Es la única fuente de contienda; el precursor seguro de una caída; la instigadora de la persecución; un lazo para los pies; una cadena que rodea todo el cuerpo; el elemento principal del engaño, y la tumba de toda rectitud. Del todo opuesta a la caridad, la soberbia no es sufrida, y nunca es benigna; siempre tiene envidia, y siempre se jacta de sí misma; está continuamente envanecida, siempre hace sinrazón, siempre busca lo suyo, se irrita fácilmente, piensa el mal sin cesar, se huelga de la injusticia, mas no se huelga de la verdad; nada sufre, nada cree (de bueno en un hermano), nada espera, nada soporta. Siempre inquieta y siempre miserable, atormentándose a sí misma y atormentando a otros, ruina de las iglesias, fomentadora de contiendas y apagadora del amor: sea nuestra sabiduría verla, nuestra gracia aborrecerla y nuestra victoria vencerla, y sea nuestra la experiencia de aquella estrofa del himno de Hart:

“Tu huerto es el lugar
donde la soberbia no puede entrar;
pues si osara entrar allí,
pronto sería ahogada en sangre.”