Gepredikt in de Eden Street Chapel, Hampstead Road, Londen, op woensdagavond 16 augustus 1843.
“Doch mijn God zal naar Zijn rijkdom vervullen al uw nooddruft, in heerlijkheid, door Christus Jezus.” — Filippenzen 4:19
Met wat een zekerheid spreekt de apostel hier! In zijn gemoed is geen schaduw van twijfel. Hij verklaart als een vaststaand feit dat zijn God in al hun nood zou voorzien. Waar kwam dit vertrouwen vandaan? Niet uit het vlees, dat is zeker. Het kwam voort uit twee dingen. Ten eerste uit de diepe overtuiging, door de Heilige Geest in zijn hart gelegd, dat God in alle behoeften van Zijn gemeente en volk zou voorzien. Ten tweede uit zijn eigen ervaring: hij had zelf, in zijn eigen leven, deze genadige en voortdurende voorziening ontvangen.
Maar waarom zijn die twee allebei nodig? Is er niet één genoeg? Ik denk van niet. Stel dat zijn vertrouwen alleen berustte op zijn eigen persoonlijke ervaring, los van de waarheid die, zoals ik zei, in zijn hart gelegd was: dat God in alle behoeften van Zijn gemeente zou voorzien. Neem, zeg ik, die grote waarheid weg, dan zou zijn ervaring hem geen vaste grond geven voor het vertrouwen dat God in al hun behoeften zou voorzien. Of kijk naar de andere kant. Stel dat alleen de leerstellige waarheid in zijn hart gelegd was dat God in alle noden van Zijn gemeente zou voorzien, maar dat hij zelf die voorziening nooit persoonlijk ervaren had.
Dan zou er nog steeds geen voldoende grond voor vertrouwen zijn. Zijn vertrouwen zou dan op één voet staan, als het op één van deze waarheden alleen rustte, en elke windvlaag van verzoeking kon het omblazen. Maar zijn vertrouwen stond in de vaste overtuiging van een algemene waarheid aan de ene kant, en in een gezegende ervaring van die waarheid in zijn eigen leven aan de andere kant. Daarom stond het stevig op twee voeten, en geen storm of windvlaag kon hem van zijn plaats wegdrijven.
En dit moet ook de grond van ons vertrouwen zijn. Een Arminiaan kan niet consequent geloven dat God zeker in de behoeften van de gemeente van Filippi zal voorzien. Want volgens zijn geloofsbelijdenis konden zij vandaag kinderen van God zijn en morgen kinderen van de duivel. En stel dat wij zelf nooit iets van Gods barmhartigheid en trouw in onze eigen ziel hadden ervaren. Stel dat Hij ons nooit van tijd tot tijd had voorzien. Zouden wij dan kunnen rusten op de louter leerstellige waarheid dat God in de behoeften van Zijn gemeente voorziet? Maar wanneer de waarheid van de leer en de waarheid van de ervaring samenkomen in hetzelfde hart, dan is er een vast fundament waarop geestelijk vertrouwen kan rusten.
Kijken we naar de woorden van de tekst, dan vinden we er volgens mij drie dingen in. Het eerste is behoefte: “mijn God zal … vervullen al uw nooddruft”. Het tweede is voorziening: “mijn God zal … vervullen”. Het derde is het kanaal waardoor die voorziening komt: “naar Zijn rijkdom … in heerlijkheid, door Christus Jezus”.
I. Een mens heeft geen geestelijke behoeften voordat hij een geestelijk mens gemaakt is. Voor zielen die door God onderwezen zijn, is dat vanzelfsprekend. Zolang het de Heere niet behaagt de ziel levend te maken tot een geestelijk leven, smacht zij niet geestelijk naar God en heeft zij geen enkel geestelijk verlangen, want zij heeft geen enkele geestelijke noodzaak. Maar zodra het leven in de ziel begint, beginnen met dat leven ook de behoeften en noden. Het leven van een pasgeboren kind blijkt doordat het verlangt naar de borst van zijn moeder. Zo blijkt het leven van de pasgeboren ziel doordat zij verlangt, zoals de apostel zegt, naar “de redelijke onvervalste melk, opdat gij door dezelve moogt opwassen”.
Wie dus geen behoeften heeft, is dood in zonden of dood in een belijdenis. Maar zoals het werk van God in de ziel diep gaat, zo zullen ook de behoeften diep zijn. En naarmate dat werk met kracht wordt voortgezet, zullen deze behoeften steeds weer in de ziel opwellen.
Met Gods zegen willen we een paar van deze geestelijke behoeften bekijken, waarin God zal voorzien. Hijzelf heeft ze in de ziel laten voelen.
De Heere moet ons eerst ogen geven om te zien en een hart om te voelen hoe het werkelijk met ons staat: wat ons ware karakter is en onze ware toestand voor Hem. Zolang Hij dat niet doet, voelen wij geen behoefte om gered te worden uit deze staat en bevrijd te worden uit deze toestand. Het woord zelf, zaligheid — redding, bevrijding — houdt in dat je gered wordt, bevrijd wordt uit iets. En dat is een staat van ondergang, ellende en nood. Een mens kan dus van de waarheden van het evangelie leerstellig weten wat hij wil. Zolang de Geest hem niet bijzonder onderwezen heeft en gebracht tot de behoefte aan iets wat God alleen hem kan geven, kun je niet zeggen dat hij enig geestelijk leven of gevoel in zijn ziel heeft.
1. Maar wat is de eerste behoefte die de levende ziel het sterkst en het dringendst voelt? Barmhartigheid. Was dat niet de eerste kreet die in het hart van de tollenaar opging? “O God! wees mij zondaar genadig!” Barmhartigheid was een woord dat nooit eerder over zijn lippen was gekomen. Het hunkeren naar barmhartigheid was een ervaring die zijn ziel helemaal niet kende. Maar zodra zonde en schuld op zijn geweten vielen, zodra hij geestelijk overtuigd was van zijn staat als zondaar voor God, werd in zijn hart voelbaar een behoefte aan barmhartigheid geopend. En zodra die behoefte in zijn hart was opgewekt, brak de kermende kreet van zijn lippen los: “O God! wees mij zondaar genadig!”
Nu geloof ik in mijn geweten dat er honderden, zo niet duizenden mensen zijn die een godsdienstige belijdenis hebben, en die nog nooit één keer uit hun hart die ernstige kreet tot God hebben opgeheven. De woorden zijn misschien over hun lippen gekomen. Maar de kermende kreet voor het aangezicht van een hartenkennende God, om hun ziel met barmhartigheid te bezoeken, is nooit werkelijk uit een gebroken hart losgebarsten. En wie die eerste stap in het goddelijk leven niet gezet heeft, hoeft niet te praten over hoe gevestigd hij is in de leerstukken van de genade. Is hij niet door “de deur” binnengekomen, dan is hij over de muur geklommen en niets dan een dief en een rover.
De zoetheid van de barmhartigheid, en hoe goed zij past bij onze verwoeste toestand, kan alleen voelen wie gekermd heeft onder de druk van schuld. En wanneer schuld werkelijk op het geweten van een mens gelegd is, kan alleen geopenbaarde barmhartigheid zijn wonde helen en aan zijn nood beantwoorden. Deze behoefte aan barmhartigheid en deze kreet om barmhartigheid zullen ook niet beperkt blijven tot een of twee momenten in iemands leven. Nee, vaak zal hij zijn, zoals Hart zegt:
“Elk uur om barmhartigheid bedelend.”
Dagelijkse zondaars hebben dagelijkse barmhartigheden nodig. Uurlijkse ongerechtigheden schreeuwen om uurlijkse vergeving. Een mens kan in vroegere tijden van geschonken barmhartigheid in zijn ziel ervaren hebben wat hij wil. Hij blijft toch voortdurend een zondaar tegen God en doet voortdurend dingen waartegen zijn geweten plechtig getuigt dat ze kwaad zijn. Daarom zal er van tijd tot tijd een kreet in zijn ziel opgaan dat God in barmhartigheid op hem neerziet en zijn voortdurende afdwalingen van hem geneest.
2. Vergeving — kwijtschelding — en een innerlijk getuigenis dat het bloed van Jezus Christus voor zijn zonden vergoten is, is een behoefte, een geestelijke nood, die God elk van Zijn kinderen laat ervaren. Juist deze nood leert een mens krachtig te geloven in de bijzondere verlossing. Wie de algemene verlossing aanhangt, kan nooit verlangen dat vergeving op zijn geweten verzegeld wordt. Hij kan het bloed van Christus niet waarderen zolang hij niet weet dat dat bloed bijzonder vergoten is. En hij kan de kracht van het verzoenende bloed niet zien zolang hij niet ziet dat het voor bepaalde personen vergoten is.
Zolang iemand dus verstrikt ligt in de dwalingen van de vrije wil, kan hij nooit weten wat het is om uit de diepten van zijn ziel te kermen om geopenbaarde vergeving en kwijtschelding. Eerst moet hij werkelijk gereinigd worden “door den Geest des oordeels, en door den Geest der uitbranding” van vrije wil en eigengerechtigheid. Eerst moeten al zijn arminiaanse opvattingen in zijn geweten in duizend scherven geslagen zijn.
Maar wordt hij door God geleerd om met het ene oog de diepte, de vreselijke diepte van zijn ongerechtigheden te zien en met het andere oog de kracht en werking van het verzoenende bloed van Christus, en voelt hij zijn geweten toch vuil, schuldig, belast en geknecht, dan pleit hij, en hij alleen, krachtig om de openbaring en toepassing van dat verzoenende bloed aan zijn ziel.
3. Gerechtigheid. Hij heeft die nodig, opdat hij rechtvaardig voor God mag staan, “begenadigd in den Geliefde”. Zijn eigen gerechtigheid, “een wegwerpelijk kleed”, moet dan op de mesthoop geworpen zijn, en Christus’ heerlijke kleed van gerechtigheid moet hem toegerekend en aangedaan zijn. Het is “een nood” die elk levend gemaakt vat van barmhartigheid voelt, voordat de Heere hem verzekert dat hij volkomen is in Christus. Wanneer zijn eigen gerechtigheid hem getoond wordt als “een wegwerpelijk kleed”, ziet hij zichzelf zoals de Heere de profeet Zacharia Josua liet zien: de hogepriester, bekleed met vuile klederen voor het aangezicht van de Engel van de Heere (Zach. 3:3).
Niets kan hem dan bevredigen behalve wat God bevredigt. Niets is in zijn ogen aanvaardbaar behalve wat aanvaardbaar is in de ogen van de oneindige Reinheid: een kleed dat “geen vlek of rimpel heeft, of iets dergelijks”. De zucht, de kreet en het kermende verlangen van zijn ziel is dat dat gezegende kleed uit de hemelse kleerkamer gehaald wordt, waar het bewaard wordt voor wie in Jezus geloven. Zijn ziel verlangt dat de Geest van de levende God het hem aandoet, zodat hij het zelf ervaart.
4. Wijsheid — opdat hij de gedachte en de wil van God zal verstaan, en een geestelijk, gevoelig besef van de waarheid zal hebben en haar zal kennen, “gelijk de waarheid in Jezus is” — is een “nood”, een geestelijke behoefte die elke levende ziel voelt. Wat zijn wij van nature arme, blinde dwazen! Hoe ontoereikend is al onze aardse wijsheid en al onze natuurlijke kennis om ons in de waarheid te leiden! Wanneer de ziel werkelijk goddelijk onderwijs ontvangt, voelt zij zich volkomen onwetend over alles wat zij wil weten. Wat een wolken van duisternis hangen voortdurend over het verstand! Wat een sluier van onwetendheid lijkt voortdurend over het hart te liggen! De eenvoudigste waarheden van Gods woord lijken in de diepste duisternis verborgen. De ziel kan de waarheid niet zien, en ook niet zien of voelen dat zij er zelf deel aan heeft.
Wanneer een mens zover is, gaat hij niet met leugenlippen en een spottende tong naar de Heere om Hem om wijsheid te vragen. Hij doet dat niet alleen omdat hij gehoord heeft dat anderen dat van God hebben gevraagd, of omdat hij in de Bijbel leest dat Christus door God aan Zijn volk “wijsheid” geworden is. Nee, hij gaat als een arme, blinde dwaas, als iemand die volkomen onwetend is en uit zichzelf geen enkele geestelijke waarheid kan begrijpen. Hij is totaal hulpeloos om door te dringen tot het merg van de levende godsvrucht, tot de geheimen van de ware godsdienst, tot het diepst van het hart van Christus.
Want een paar leerstukken die in het hoofd zijn opgenomen, of een gezonde geloofsbelijdenis, kunnen een ziel niet bevredigen die van haar onwetendheid overtuigd is. Nee, niets bevredigt hem behalve die goddelijke verlichting waardoor hij kan zeggen: “in Uw licht zien wij het licht”. Niets, behalve die meegedeelde geestelijke wijsheid waardoor hij voelt dat hij wijs gemaakt is “tot zaligheid”. Niets, behalve dat zalvende licht dat in het hart is uitgestort, dat de enige sleutel is tot de waarheid van het evangelie en dat zelf het gezegende bewijs is dat hij de waarheid kent, doordat God haar op goddelijke wijze op zijn ziel heeft toegepast.
5. En ook kracht: om in Gods wegen te wandelen, Gods beloften te geloven, de gerechtigheid van de Middelaar te grijpen en het enge, smalle pad te betreden waarop Jezus hem voorging, “ons een voorbeeld nalatende, opdat gij Zijn voetstappen zoudt navolgen”. Elk levend gemaakt kind van God is diep overtuigd van zijn volstrekte hulpeloosheid en zwakheid in goddelijke dingen. Hij voelt tot in de kern van zijn hart, in de binnenste schuilhoeken van zijn ziel, dat hij zo zwak is als water tegen alle verzoekingen. Hij kan niets doen wat God goedkeurt, tenzij het Hem behaagt het in hem te werken met Zijn eigen krachtige en gezegende hand.
Zolang een mens de verzoeking niet uit ervaring kent, weet hij niets van de zwakheid van het vlees. Hij lijkt misschien jarenlang in de waarheid te hebben gestaan en een zeer bloeiende belijdenis te hebben afgelegd, en toch kent hij zijn eigen hart helemaal niet, en evenmin de bergen die op de weg naar de heerlijkheid liggen. Maar vroeg of laat komt de verzoeking over hem, en die zal vroeg of laat bewijzen wat hij is. Is hij niets dan een eigenwijze, hoogmoedige belijder, dan zal een krachtige en passende verzoeking hem waarschijnlijk meteen wegvegen van het pad waarop hij beleden heeft te wandelen.
En zelfs als hij een kind van God is, kan het eerste gevolg zijn dat hij een tijd lang neergeslagen wordt. Soms raast de wind over de takken alsof hij de edelste en sterkste eik in het stof wil buigen. Toch veert de boom, als de windstoot voorbij is, weer terug op zijn plaats. Zo kan ook een levende ziel, als de windstoot van de verzoeking heftig op haar neerkomt, eerst bijna terneergeworpen lijken. Toch heeft een levend mens een verborgen kracht, waardoor hij na de verzoeking weer op zijn plaats hersteld wordt. De dode boom heeft geen levenskracht om zich te herstellen als de storm voorbij is.
Daarom valt hij, en groot is zijn val. Maar waar levenskracht is in stam en wortel, springt elke tak en twijg weer terug op zijn plaats, zodra de eerste vlaag van de storm is overgewaaid. Zo is het met de levende ziel. “De wortel der zaak” is in haar, de genade en het onderwijs van God zijn in het hart, daaronder zijn “eeuwige armen”, en de Heere, zijn God, ondersteunt hem met Zijn krachtige hand. Het eerste gevolg van de verzoeking lijkt dus misschien bijna overweldigend, zodat zij hem volkomen neerslaat. Toch is er door de genade en barmhartigheid van God een terugkeer naar zijn plaats, zodat hij niet bij de wortels neergeworpen wordt.
En zo is het ook met de zonde. Niemand weet wat zonde werkelijk is, zolang haar aard en kracht hem niet uit ervaring bekend zijn gemaakt. Velen gaan jarenlang door in een soort dromerige godsdienstige belijdenis. Zij weten niets uit ervaring van de verbazingwekkende kracht van de zonde in hun vleselijk gemoed. Menig belijder wandelt jarenlang onberispelijk, terwijl de zonde al die tijd dood en verstard in hem ligt. Dan ontploft plotseling een mijn die Satan misschien weken, maanden of jaren in het geheim gegraven heeft, en zet alle zonde van zijn hart in brand. Hij bezit geen genade, en God ondersteunt hem daarom niet met Zijn krachtige hand. Zo wordt hij meteen meegesleurd in heimelijke of openlijke losbandigheid. Hij weet nauwelijks wat zonde is voordat hij er halsoverkop in gestort wordt.
Een kind van God weet nooit wat hij werkelijk is, en wat een arm, zwak schepsel hij is tegenover de verzoeking, zolang de kracht van de zonde in zijn vleselijk gemoed niet geopend is. Maar wanneer de zonde geopend wordt, komen verzoeking en zijn gevallen natuur samen. Satan mag dan een vlaag uit de hel in zijn vleselijk gemoed blazen en de verzoeking op de begeerte afstemmen en de begeerte op de verzoeking. Dan begint een kind van God uit ervaring de overweldigende kracht van de zonde te kennen. Dan voelt hij zich even volstrekt niet in staat om tegen zonde en Satan stand te houden als om voor je ogen een wonder te verrichten.
Maar door deze pijnlijke ervaring leert hij dat hij goddelijke kracht nodig heeft en dat hij door de kracht van God bewaard moet worden, zodat hij niet ten prooi valt aan zijn eigen verdorvenheden. Deze onverwachte ontdekking van zijn eigen zwakheid overtuigt hem krachtig dat God Zelf in hem verlossing van de macht van het kwaad moet werken. God moet hem geven “met kracht versterkt te worden door Zijn Geest in den inwendigen mens”, tegen het zwellende getij van zijn eigen verdorvenheden. Anders wordt hij vroeg of laat geheel door hen meegesleept.
Ik geloof dat wij in veel gevallen een tijdlang leerstukken aannemen zoals de Schriften ze openbaren. We denken dat we ons er volledig aan houden en zijn er volkomen van overtuigd dat zij waar zijn. Maar omdat we er nog niet uit ervaring in gegrond zijn, merken we na verloop van tijd dat we ze maar half geleerd hebben. Misschien hebben we bijvoorbeeld jarenlang ingestemd met het leerstuk dat de kracht van Christus in onze zwakheid volbracht wordt. We hebben predikers erover horen preken en we hebben alles goedgekeurd wat zij erover zeiden. We waren goed overtuigd dat het een waarheid van het evangelie is.
Maar wat wisten wij er al die tijd uit ervaring van? Misschien niets. Stellig niets, absoluut niets. Zo bleven we onwetend van onze eigen onwetendheid, totdat een krachtige verzoeking over ons kwam, of een begeerte of verdorvenheid in ons hart geopend werd. Toen voelden we al onze ingebeelde kracht bezwijken. Toen merkten we dat we niet meer kracht hadden om deze verzoeking te weerstaan of dat kwaad te overwinnen dan om de doden uit hun graven op te wekken. Zo leren wij dat we goddelijke kracht nodig hebben. En nu geloven we het niet meer alleen op het getuigenis van het geschreven woord.
We nemen het niet meer aan als waarheid omdat goede en genadige mensen het prediken. We nemen het in ons geweten aan als een werkelijkheid die we zelf ervaren hebben, en waarvan wij het gewicht en de kracht zelf hebben leren kennen.
Maar de woorden van de tekst reiken ver. Er staat niet: “Mijn God zal een deel van uw nooddruft vervullen”, maar: “mijn God zal … vervullen al uw nooddruft”. Als wij dus het volk van God zijn, kunnen wij in geen enkele gemoedstoestand komen, in geen enkele oefening van de ziel, in geen enkele verwarrende omstandigheid, in geen enkele geestelijke of tijdelijke moeite, waarop deze belofte niet van toepassing is. Stel dat het woord “al” geschrapt kon worden. Wat zou dat een leegte achterlaten! Hoe zou het de twijfels, de vrees en het wantrouwen voeden die in het gemoed opkomen!
Het ongeloof zou meteen ingeven: “God heeft niet ‘al’ gezegd, dus je nood is uitgesloten.” De verzochte ziel zou zeggen: “Mijn verzoeking staat er niet bij.” Het arme schepsel dat in de voorzienigheid verward is, zou zeggen: “Mijn beproeving in de voorzienigheid staat er niet bij.” Het tedere geweten dat kermt onder de macht van de zonde, zou zeggen: “Mijn oefening staat er niet bij.” Zo zou iedereen steeds zijn eigen oefeningen naar voren brengen om zichzelf uit te sluiten. En door het weglaten van dat kleine woordje “al” zou Satan elk kind kunnen beroven van zijn geopenbaarde aandeel in deze belofte.
Daarom heeft de gezegende Geest dat woord “al” ingevoegd. Zo wordt Satan buitengesloten en blijft de gemeente van God op haar juiste plaats, als een behoeftige die afhankelijk is van de goddelijke mildheid. Tegelijk gaat er een zoete bron van troost open voor de levende familie. Zo kan een kind van God nooit in omstandigheden komen waarop de belofte niet van toepassing is.
Maar, mijn vrienden, wij voelen (ik bedoel degenen van ons aan wie God iets van de waarheid heeft geleerd) dat de Heere ons niet alleen in het begin behoeften moet geven. Hij moet ook van tijd tot tijd het besef van die behoeften in onze zielen levend houden. Er zijn vaak tijden dat we helemaal geen geestelijke behoefte lijken te hebben. In onze gevoelens zijn we dan koud en vleselijk, onbezorgd en dom, dood en gevoelloos. Het is alsof er nooit één kermende kreet uit ons hart is opgegaan, alsof er nooit een hijgen naar de tegenwoordigheid van God was, alsof de kracht van de waarheid nooit één keer gevoeld is.
Het is alsof wij niets meer met de waarheid te maken hadden en de waarheid niets met ons. Het is alsof er geen God was om te kennen en te vrezen, geen Jezus om in te geloven en lief te hebben, geen Geest om ons te leren en te leiden, geen hel om te vrezen en geen hemel om van te genieten. Door deze ellendige vleselijkheid en roekeloosheid leren wij dat een ervaring van onze dringende behoeften telkens opnieuw door goddelijke kracht in ons hart gebracht moet worden.
Maar met wat voor pijnlijke middelen houdt de Heere een gevoelig besef van deze behoeften levend! Het gaat niet zo dat wij ’s avonds in onze leunstoel gaan zitten en zeggen: “Ik heb deze behoefte en ik heb die nood. Ik ga dus met deze behoefte naar de Heere en vraag Hem die nood te vervullen!” Nee, zo wekt de Heere gewoonlijk geen besef van behoefte in onze zielen op. Hij laat in Zijn voorzienigheid toe dat een krachtige verzoeking ons aanvalt die wij voor geen goud zouden willen hebben. Of Hij legt een zware verdrukking op ons die ons in het stof neerdrukt.
Of Hij brengt een moeite die wij zouden ontlopen als wij konden, en waarvan alleen al de aanblik ons met schrik vervult. Zo wekt Hij behoeften op: Hij brengt ons in omstandigheden waarvoor het vlees van nature terugdeinst en waarover wij, aan onszelf overgelaten, alleen kunnen morren en tegenstribbelen. Hij zet ons dan op plaatsen waar wij zelf nooit zouden zijn gaan staan, die wij haten als wij erin zitten, en waar wij soms trappen “gelijk een wilde os in het net”. En Hij houdt ons daar neer met Zijn eigen krachtige hand. Dan is het de tijd, en dat is de weg waarop Hij behoeften in onze zielen opwekt.
Maar waar de Heere door de kracht van Zijn gezegende Geest deze behoeften van binnen opwekt, stelt Hij ons tegelijk in Zijn barmhartigheid in staat ze uit te storten aan Zijn voetbank en Hem te vragen ze te vervullen. Want het staat op ons geweten geschreven dat Hij alleen onze wensen kan inwilligen en Zich barmhartig voor ons kan betonen.
II. En dit brengt ons bij het tweede dat wij in de tekst noemden: de voorziening. “Mijn God zal … vervullen al uw nooddruft.”
O, wat moeten wij beginnen zonder voorziening? Behoefte alleen kan ons niet bevredigen. Velen lijken op behoeften te rusten. Ze hebben, zeggen ze, besef van hun verloren en verwoeste staat, worden gekweld door twijfels en vrees, kennen oefeningen van het gemoed en worden vaak door verzoekingen aangevallen. Tot zover goed. Maar hun fout is dat zij op deze oefeningen rusten als op bevredigende bewijzen van een genadewerk. Behoeften zijn heel goed wanneer ze de ziel brengen tot het zoeken en waarderen van de voorziening. Maar kan louter behoefte ons bevredigen? Stel dat wij dit jaar een mislukte oogst hadden. Stel dat de Heere, in toorn om onze zonden als volk, het koren uit de grond zou slaan en ons ons dagelijks brood niet zou geven.
Zouden behoefte en hongersnood ons dan bevredigen? Stel dat de edele rivier de Theems, die langs deze hoofdstad stroomt, uitgedroogd was, zodat er geen schepen met koopwaar meer naar Londen konden opvaren. Zouden wij dan denken dat behoefte voor voorziening kan doorgaan, en dat een droge bedding even goed is als de vloeibare hoofdweg die we nu hebben? De behoefte maakt de voorziening zeker kostbaar. Maar wie zou op de behoefte kunnen rusten? Nee, het is de voorziening. Het is de Heere Die jaar na jaar de grond zijn overvloedige oogsten laat voortbrengen, en zo onze tafel van brood voorziet.
Dezelfde milde God zendt regen en laat de zee eb en vloed hebben. Hij beveelt de edele rivier naar de zee te gaan en de schepen op te brengen. Zo is het ook geestelijk. Het hebben van behoeften is niet het wezenlijke (hoewel geestelijke behoeften bewijzen zijn van het goddelijk leven en tot zover goed zijn). Het is de voorziening in de behoeften die het ware merg van de levende godsvrucht is. In het ontvangen van die voorziening bestaat al het genot en de troost van de geestelijke godsdienst.
Nu heeft de Heere beloofd dat Hij in al onze nooddruft zal voorzien: “mijn God zal … vervullen al uw nooddruft”. Wij zullen niet wegkwijnen in gebrek, niet sterven van honger, niet omkomen van dorst, niet geheel door de verzoeking worden meegesleept, niet door de stroom van de zonde naar de hel worden gedragen. Hij zal genadig die behoeften vervullen die Hij Zelf in de ziel heeft ontstoken. En doet Hij dat niet van tijd tot tijd? Weet je het niet zo, van tijd tot tijd, uit de ervaring van je ziel, dat er een voorziening wordt geopend die past bij de echtheid en diepte van je behoeften?
Heb je niet soms onder zware verdrukkingen gezucht en diep, voelbaar verlangd dat de hand van God zou verschijnen, om de verdrukking weg te nemen of om je geduld en overgave eronder te geven? En heeft de Heere in Zijn eigen tijd en op Zijn eigen wijze niet beide voor je gedaan? Heeft Hij de verdrukking soms niet weggenomen? En heeft Hij je op andere momenten niet geduld en overgave gegeven om je eraan te onderwerpen en tot Hem op te zien, zodat die verdrukking in je werkt “een vreedzame vrucht der gerechtigheid”? Zo is het ook met verzoekingen. Zijn wij ooit met een verzoeking naar de Heere gegaan die niet min of meer werd weggenomen?
Ik heb zelf geweten wat het is om onder een verzoeking te gaan die zo sterk en krachtig was dat ik dacht dat zij mij volkomen zou omverwerpen. Ik heb geweten wat het is om met kermen, zuchten en tranen naar de Heere te gaan om de verzoeking weg te nemen. En zij is mij weggenomen, zodat zij niet meer met dezelfde kracht terugkwam. Juist dit duidelijke, voelbare wegnemen van de verzoeking, als antwoord op gebed, wekt in onze zielen dankbaarheid op aan God voor Zijn verlossende hand.
Maar verzoekingen, althans veel ervan, zijn van het soort dat mensen van nature liefhebben. Ver van een last te zijn, zijn ze een genot voor hen, en ze te bevredigen is hun grootste vreugde. Er moet dus een verandering in ons plaatsvinden voordat wij kunnen verlangen daarvan verlost te worden. Weinigen zullen oprecht en geestelijk naar de Heere gaan en uit hun hart roepen dat Hij hen van de macht van een verzoeking verlost. Eerst moet die verzoeking zo zwaar op hun geweten drukken en zo’n zware last op hun ziel leggen dat niemand dan God haar kan wegnemen. Maar wanneer wij de last van een verzoeking werkelijk voelen, dan is het zo: ons vlees mag haar liefhebben, onze geest haat haar.
Ons vleselijk gemoed mag aan haar blijven kleven, ons geweten bloedt eronder. Wij gaan haar geestelijk verfoeien, en onszelf erom. En wanneer wij dan in ware oprechtheid van ziel en eerlijkheid van hart naar de Heere kunnen gaan en Hem smeken ons ervan te verlossen, dan zal de Heere, geloof ik, vroeg of laat die verzoeking helemaal wegnemen, hetzij in Zijn voorzienigheid, hetzij door Zijn genade. Of Hij zal haar kracht zo verzwakken dat zij niet meer is wat zij was: iets dat onze voeten trok naar paden van duisternis en kwaad.
Zolang wij echter in de toestand verkeren waarvan de profeet spreekt: “Hij heeft hun hart verdeeld, nu zullen zij verwoest worden” (Hos. 10:2), zolang wij die vleselijke, wankelende gezindheid hebben die Jakobus beschrijft: “Een dubbelhartig man is ongestadig in al zijn wegen”, zolang wij naar de verzoeking blijven hunkeren: wij werpen haar verlangende, dralende zijblikken toe, rollen haar als een zoet hapje onder onze tong en willen niet dat zij weggenomen wordt, ook al getuigt ons geweten ertegen. Zolang dat zo is, gaat er geen hartelijke kreet, geen zucht en geen geestelijk ademen van onze ziel op dat God haar van ons zou wegnemen.
Maar wanneer wij, als in de tegenwoordigheid van een hartenkennende God, het kwaad gaan haten waartoe wij verzocht worden, en tot Hem roepen dat Hij, tot Zijn eer en tot het welzijn van onze ziel, de verzoeking wegneemt of haar kracht dof maakt en dooft, dan hoort de Heere vroeg of laat de kreet van wie kermen om verlost te worden van de verzoekingen die hen zo krachtig in het stof neerdrukken. Ik kan er bij meer dan één gelegenheid uit ervaring van de ziel over spreken, en als ik het goed vond ze te noemen, kon ik verscheidene voorbeelden aanvoeren.
Zo is het ook met de kracht van de Heere. Wanneer vinden wij goddelijke kracht? Alleen wanneer wij uit ervaring onze eigen zwakheid voelen en ons volstrekt niet in staat voelen iets te denken, te zeggen of te doen wat in Gods ogen aanvaardbaar is. Dan is zwakheid geen leerstuk maar een ervaring. Dan geloven wij de volkomen hulpeloosheid van de mens niet omdat wij het in de Schrift lezen, maar omdat wij het werkelijk in ons eigen hart kennen. Dan, en alleen dan, vinden wij dat de kracht van de Heere in zwakheid volbracht wordt. Gaan wij voort in onze eigen kracht, dan lopen wij zeker vast. Geen van onze verwachtingen komt uit. Teleurstelling en vernedering zijn de enige oogst die wij maaien. Maar wanneer wij alle zwakheid en leegte voelen, ontvangen wij soms verborgen en onverwachte kracht.
Zo is het ook met de gerechtigheid. Soms gaan wij naar de Heere en haten onszelf, verfoeien en verafschuwen onszelf in stof en as. Wij zien dan niet meer reden waarom God ons barmhartig zou zijn dan de snoodste zondaar, die vermetel tegen Zijn Majesteit strijdt. Dan geeft Hij de ziel vaak een zoet getuigenis van haar aandeel in de gerechtigheid van Christus. Gaan wij echter vol eigendunk, ingebeeld op onze eigen gerechtigheid, en denken wij: “Wij zijn zeker niet zo slecht als anderen, er zijn zeker mensen die inconsequenter zijn of geweest zijn dan wij”, en zo, in de woorden van Berridge, “scheel kijken en een andere kant op gluren, om hulp van een schepsel te bespieden”, dan weigert de Heere ons een geestelijk gezicht op Christus’ heerlijke gerechtigheid te geven. Maar wanneer de ziel naakt en ontbloot staat, bekleed met nederigheid en vervuld van berouw, opent de Heere van tijd tot tijd een gezicht op Christus’ heerlijke gerechtigheid “tot allen, en over allen, die geloven”.
En zo is het met elke soort van verlossing, bijvoorbeeld met verlossingen in de voorzienigheid. Zolang wij niet in moeilijkheden van de voorzienigheid komen, kennen wij niets van verlossingen van de voorzienigheid. Zolang wij niet in benauwdheden komen waar onze eigen wijsheid volkomen tekortschiet, merken wij niet dat de Heere Zijn hand uitstrekt om ons te leiden en te verlossen. Maar wanneer wij op dit punt gebracht zijn, is onze weg helemaal versperd, weten wij niet welke stap wij moeten zetten en gaan wij zeker verkeerd, tenzij de Heere verschijnt. Worden wij dan onder deze oefeningen oprecht en eerlijk gebracht om tot de Heere te roepen dat Hij barmhartig voor ons verschijnt, dan zal vroeg of laat een verborgen licht op het pad vallen. Dan wordt die genadige belofte vervuld: “En uw oren zullen horen het woord desgenen, die achter u is, zeggende: Dit is de weg, wandelt in denzelven; als gij zoudt afwijken ter rechterhand of ter linkerhand.” (Jes. 30:21)
Zo ging het ook met de kinderen van Israël. Pas toen zij uit Egypte getrokken waren — “die woestijn heeft hen besloten” — pas toen zij bij de Rode Zee gelegerd waren, met de rollende golven voor zich en hun woedende vijanden achter zich, kwam er verlossing van de macht en de woede van Farao. Maar de Heere had hun niet gezegd dat de verlossing op die manier zou komen. Hij liet de verlossing komen op het moment dat het gevaar kwam. En zodra het gevaar kwam, kwam de verlossing mee. Hebben wij het niet altijd zo gevonden? En zo zullen wij het blijven vinden. Wanneer het gevaar komt, wanneer de verlegenheid ontstaat en wij geen kracht, wijsheid of macht hebben om onszelf te verlossen, dan, en niet eerder, komt de verlossing.
Wij zouden niet weten wat voor God de Heere is als de dingen niet zo geregeld werden. Wij belijden te geloven in een almachtige, alomtegenwoordige, alziende God. En wij zouden ons zeer beledigd voelen als iemand tegen ons zei: “Je gelooft niet dat God alles ziet, dat Hij overal tegenwoordig is, dat Hij een almachtig Jehova is.” Wij zouden bijna denken dat hij ons voor een atheïst hield. En toch bewijzen wij dagelijks dat wij praktische atheïsten zijn. Wij belijden bijvoorbeeld te geloven dat God alles ziet, en toch beramen en plannen wij alsof Hij niets zag.
Wij belijden te weten dat God alles kan, en toch zijn wij steeds bezig plannen uit te stippelen en kunstgrepen te bedenken, alsof Hij was zoals de goden van de heidenen, die toekijken en niets merken. Wij belijden te geloven dat God overal tegenwoordig is om elke moeilijkheid te verlichten en Zijn volk uit elke beproeving te brengen. En toch spreken, denken en handelen wij, als wij in de moeilijkheid en de beproeving zitten, alsof er geen alomtegenwoordige God was, Die de omstandigheden kent en Zijn hand kan uitstrekken om ons eruit te brengen.
Zo is de Heere verplicht (om met alle eerbied te spreken) ons in beproevingen en verdrukkingen te stoten. Wij zijn zulke blinde dwazen dat wij niet kunnen leren met wat voor God wij te maken hebben, totdat wij uit ervaring in die plaatsen van moeilijkheid en beproeving komen waaruit alleen zo’n God kan verlossen. Dit is dan één reden waarom de Heere Zijn volk vaak zo diep onderdompelt in een besef van zonde. Het is om hun te laten zien wat voor wonderbaarlijke verlossing van de schuld, het vuil en de macht van de zonde er is in de Persoon, het bloed en de gerechtigheid van de Heere Jezus Christus.
Om dezelfde reden wandelen zij ook in zulke toestanden van verzoeking: om hun te laten zien wat voor wonderen werkende God Hij is in het eruit brengen. Dit is ook de reden waarom velen van hen zo gekweld en geplaagd worden. Het is opdat zij niet leven en handelen alsof er geen God is om naartoe te gaan, geen almachtige Vriend om te raadplegen, geen lieve Jezus om hun vermoeide hoofd op te laten rusten. Zo leren zij uit ervaring, van binnen, die lessen van genade en waarheid die zij nooit zouden kennen als de Heere hen niet als het ware dwong ze te leren en hen werkelijk dwong te geloven wat zij belijden te geloven.
Zoveel moeite moet Hij met ons doen; zulke arme leerlingen, zulke domme wezens zijn wij. Geen kind op school heeft zijn meester ooit een duizendste deel gegeven van de moeite die wij (om zo te zeggen) de Heere gegeven hebben om het ons te leren.
Als jouw kind in het leren van zijn A B C even dom, even bot en even onhandelbaar was als wij in het leren van het A B C van de godsdienst, dan weet ik niet hoe vaak per dag hij in de hoek gezet zou worden. Ik weet niet hoeveel oorvegen onze natuurlijke driftigheid hem niet zou geven. Maar wij zijn zulke domme stakkers dat God ons werkelijk op plaatsen moet zetten waar Hij ons anders niet zou zetten, om ons de opwaartse streep van de grote A van de ware godsdienst te leren. Het is om ons te onderwijzen, zoals de profeet zegt: “gebod op gebod, gebod op gebod, regel op regel, regel op regel, hier een weinig, daar een weinig”.
Maar als wij een klein eindje in ons alfabet gekomen zijn, zijn wij zulke domme leerlingen dat wij het bijna meteen helemaal vergeten en terug moeten gaan om weer met de grote A te beginnen. Zo gaan wij door met leren en vergeten, leren en vergeten. En met alle moeite die met ons gedaan wordt, voelen wij ons, wanneer wij onze les het liefst in praktijk willen brengen, alsof wij nog geen enkele waarheid goed geleerd hebben. Om ons te leren wat voor God Hij is, wat voor barmhartige en medelijdende Hogepriester, en om de hoogten, diepten, lengten en breedten van Zijn liefde te openen, moet Hij Zijn volk soms zeer ruw behandelen en zeer scherp aanpakken.
Hij moet veel gebruikmaken van Zijn roede, want Hij ziet dat bij Zijn kinderen “de dwaasheid is in het hart des jongen gebonden”. Alleen de telkens herhaalde “roede der tucht zal ze verre van hem wegdoen”.
Godsdienst op deze manier leren is niet hetzelfde als een paar leerstukken met het verstand vastgrijpen en je dan opwerpen als een zeer schitterend belijder. Dat is als een handelaar die al zijn kapitaal leent en dan door te pochen en reclame te maken een tijd lang een bloeiende zaak drijft, tot de zeepbel uiteenspat. Gods volk kan niet op die manier een aantal leerstukken en teksten uit boeken en van predikers lenen en zich daarmee vestigen met een handelsvoorraad. Nee, zij moeten van al zulke geleende voorraad ontdaan en ontkleed worden en in duisternis en verwarring gebracht, zodat zij alles wat zij werkelijk weten van de lippen van de Heere Zelf leren. Zij moeten door vele pijnlijke oefeningen en moeiten gaan, en dat alles met één doel: zij moeten leerlingen zijn in de school van de verdrukking en zo in de voetstappen van een lijdende Jezus wandelen.
III. En dit brengt ons bij het kanaal waardoor God in alle uiteenlopende behoeften van Zijn volk voorziet. “Mijn God”, zegt Paulus, “zal naar Zijn rijkdom vervullen al uw nooddruft, in heerlijkheid, door Christus Jezus.”
O! Als er geen Christus Jezus was, zou er geen voorziening kunnen zijn. Onze ellendige zielen zouden in de hel huilen, tenzij er een Middelaar was aan de rechterhand van de Vader. Dat is een gezegende Jezus, vol liefde, medelijden en macht, in Zijn goddelijke natuur gelijk aan de Vader en de Heilige Geest en even eeuwig als Zij, en toch de Godmens van Wie geldt: “het is des Vaders welbehagen geweest, dat in Hem al de volheid wonen zou”. Was er zo’n gezegende Middelaar niet aan de rechterhand van God, dan zou nooit één druppel geestelijke troost, één greintje hoop, één genade of vrucht van de Geest om ons van de verdoemden in de hel te onderscheiden ons lot of deel zijn.
O! Wij moeten nooit het kanaal vergeten waardoor deze barmhartigheden komen. Wij moeten nooit, ook maar één ogenblik, denken dat zij door een andere persoon of op een andere wijze kunnen komen dan door Gods eniggeboren Zoon, nu in onze natuur aan Zijn rechterhand, als onze Voorspraak, Middelaar en Voorbidder bij de Vader.
En deze voorziening is “naar den rijkdom Zijner heerlijkheid”. Dat is, geloof ik, een Hebreeuwse uitdrukking voor Zijn heerlijke rijkdom: een rijkdom zo groot, zo onbegrensd, zo ondoorgrondelijk, dat hij de ziel opheft tot zo’n hoogte van heerlijkheid dat hij met recht “heerlijk” genoemd kan worden. En deze rijkdom is “in Christus Jezus”: in Hem opgeslagen, in Hem opgesloten, en vrijelijk uit Hem verstrekt, precies naar de behoeften en oefeningen van Gods volk.
O, mijn vrienden, wanneer het kanaal waardoor deze barmhartigheden in de ziel komen enigszins voor het oog van het geloof geopend wordt, dan zien wij: wij hebben niet te maken met zuivere Godheid, met beledigde reinheid, met een terecht vertoornde Jehova, met een heilig God Die met één blik van Zijn rechtvaardig oog onze zielen met een frons in een eindeloze hel zou kunnen storten. Wij hebben te pleiten bij “de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus”, bij een barmhartig God Die Zijn dierbare Zoon in de wereld gezonden heeft, opdat wie in Zijn naam geloven niet zouden sterven maar eeuwig leven.
Wanneer wij ook door het oog van het geloof zien wat deze gezegende Godmens gedaan en geleden heeft, dan merken wij op hoe Hij uit de hemel naar de aarde neerdaalt. Wij bekijken Hem in de kribbe. Wij volgen heel Zijn bedroefde en lijdensvolle weg door het leven en zien Hem aan het einde tussen twee misdadigers hangen, terwijl Hij die pijnlijke kreet kermt: “Mijn God! Mijn God! Waarom hebt Gij Mij verlaten!” Wij vergezellen Zijn dode lichaam naar het graf en zien Hem daaruit opgewekt worden met macht en heerlijkheid, om aan de rechterhand van de Vader te zitten.
O, zeg ik, wanneer het geloof deze gezegende waarheid van Christus’ middelaarschap aanneemt in de liefde ervan, in de zoetheid ervan en in de kracht ervan, wat opent dat dan een weg voor de arme en behoeftige om te pleiten aan de voetbank van Jehova! Wat moedigt het hen aan om met al hun behoeften, moeiten en oefeningen naar de troon van de genade te gaan! En wat trekt het hun ziel uit in bewonderende gezichten, hoop en liefde tot de Heere Jezus, omdat Hij zulke dingen voor hen gedaan en geleden heeft!
Het kanaal dan waardoor elke zegen en barmhartigheid van het evangelie in de ziel komt, is de Middelaar aan Gods rechterhand. En in Hem is het mogelijk dat God “rechtvaardig zij, en rechtvaardigende dengene, die uit het geloof van Jezus is”. Dit is ons pleidooi. Niet dat wij iets gedaan hebben, niet dat wij iets kunnen doen; niet dat wij een goed en heilig leven geleid hebben; niet dat wij dit of dat gezegd of gedaan hebben. Al zulke vleselijke pleidooien en ijdele hoop moeten weggevaagd worden. Onze enige grond om de troon te naderen is dit: het gezegende onderwijs van de Geest in de ziel.
Daardoor geeft Hij het oog van het geloof om Jezus te zien en de Vader te naderen door Zijn verzoenend offer en Zijn verdienstelijke gehoorzaamheid, zoals de Schrift zegt: “Want door Hem hebben wij beiden den toegang door een Geest tot den Vader.” (Ef. 2:18) En zoals onze gebeden alleen door dit kanaal opwaarts stromen, zo stroomt ook elke barmhartigheid, elke zegen en elke genade alleen door dit kanaal neerwaarts in de harten van wie God vrezen. Was het niet zo, dan waren wij lang geleden in wanhoop gestorven. Was het niet zo, dan had God ons lang geleden voor eeuwig uit Zijn tegenwoordigheid moeten verbannen.
Maar nu er Eén in onze natuur is Die geleden heeft, gebloed heeft, gestorven is en verzoening gedaan heeft voor de zonde, kan God op hetzelfde moment heilig en barmhartig zijn. Hij kan zonde vergeven zonder dat Zijn gerechtigheid ook maar een ogenblik bezoedeld wordt.
Ben je dus een kind van God, een arme en behoeftige ziel, een aangevochten en geoefende gelovige in Christus, dan geldt ook voor jou: “mijn God zal … vervullen al uw nooddruft”. Je nood kan zeer groot zijn. Soms lijkt het misschien alsof er op heel de aarde zo’n ellendeling als jij niet is, alsof er nooit een kind van God in jouw toestand kon zijn: zo duister, zo dom, zo blind en onwetend, zo hoogmoedig en werelds, zo vermetel en huichelachtig, zo voortdurend afdwalend naar afgoden, zo voortdurend bezig met dingen waarvan je weet dat ze in Gods ogen hatelijk zijn.
En als je denkt dat jij de slechtste bent, dan kan ik je een metgezel vinden. Ik kan je iemand vinden die in elke stap naast je kan lopen, die zijn arm door de jouwe kan steken en ervaringen met je kan vergelijken. Als jij dacht dat je een van de laagste, snoodste en slechtste was van allen die aan Jezus hangen, zou hij je, van dezelfde lippen waarvan je nu de adem hoort, hetzelfde in het oor kunnen fluisteren dat jij hem zou kunnen fluisteren. Maar hoe groot onze nood ook is, hij ligt niet buiten het bereik van de goddelijke voorziening.
En hoe dieper onze nood, hoe meer Jezus verheerlijkt wordt doordat Hij erin voorziet. Het zijn geen kleine zondaars die naar de hemel zullen gaan; kleine zondaars kunnen uit ervaring niets weten van het bloed van de verzoening. God neemt geen moeite met mensen die zichzelf godsdienstig kunnen maken. Wie een ladder kan maken en de sporten van zijn eigen vroomheid kan beklimmen, bereikt het hemelse Kanaän niet. Maar wie zich vaak te laag en te zwart, te vuil en te snood voelt om zalig te worden, die zal de wedloop lopen en de prijs behalen. Het zijn niet zij die op de stelten van hun eigen godsdienst lopen en zich zoveel voet hoger verheffen, die aanvaard worden door Hem Die het hart onderzoekt.
Het zijn zij die helemaal niet kunnen lopen en geen enkele stap kunnen zetten, tenzij Hij in hen werkt “hetgeen voor Hem welbehagelijk is”. Zij zullen ten slotte meer dan overwinnaars zijn door Hem Die hen liefgehad heeft en Zichzelf voor hen gegeven heeft.
Zeg dus niet dat je geval te erg is, dat je behoeften te veel zijn, je verlegenheden te groot, je verzoekingen te krachtig. Geen geval kan te erg zijn. Geen verzoeking kan te krachtig zijn. Geen zonde, behalve de zonde tegen de Heilige Geest, kan te zwart zijn. Geen raadsel kan te moeilijk zijn. Geen staat waarin de ziel kan komen, ligt buiten het bereik van de almachtige en barmhartige liefde die brandt in de borst van de Verlosser.
Maar probeer je Hem? Hoevelen schijnen behoeften te hebben, en toch zijn hun behoeften niet dringend genoeg om de kreet om barmhartigheid uit hun ziel te dwingen! Hoevelen in de godsdienst zijn als sommige mensen van nature, die hun hele leven sukkelen en toch nooit ziek genoeg zijn om naar een dokter te gaan! Zij hebben hun maagklachten, hun galaanvallen, hun reumatische pijnen en hun zenuwklachten. Maar zij blijven zeuren en zeuren, en zij gaan niet naar een geneesheer of arts. Daarvoor zijn ze niet ziek genoeg. Zijn er dan niet velen van Gods volk die blijven zeuren en zeuren met hun twijfels en vrees, hun vragen en verdenkingen, hun overtuigingen en klachten en al hun andere kwalen? Bij hen wordt de ziekte van de zonde niet zo diep gevoeld dat zij hun ziel uitzuchten, uitroepen en uitkermen en hun hele hart uitademen in de oren van Jehova Rophi, opdat die gezegende Geneesheer de balsem van Zijn verzoenend bloed zou leggen op hun bloedende gewetens.
Zolang wij niet weten wat het is om een ziekte diep in ons binnenste vast te hebben zitten, nemen wij nooit onze toevlucht tot de Almachtige Geneesheer. Zolang wij niet in de diepten van de armoede gebracht zijn, kennen en waarderen wij Christus’ rijkdommen nooit. En zolang ons eigen geval niet volkomen onbeheersbaar is voor onze eigen wijsheid, zullen wij nooit vinden dat Christus voor Zijn gemeente “wijsheid” is geworden. Maar wanneer wij in zulke wanhopige omstandigheden komen dat alle hulp van mensen en engelen samen onze harten nooit één ogenblik vrede zou kunnen geven, wanneer wij in zulke benauwdheden en moeilijkheden komen dat God moet verschijnen of wij aan Zijn voeten moeten omkomen, dan blijft de voorziening niet lang uit.
Het antwoord op gebed laat dan niet lang op zich wachten. De wielen van de verlossing zullen gehoord worden, naderend. En de Overwinnaar Die in die wagen rijdt, waarvan de bodem “was bespreid met de liefde”, zal in het hart van Zijn Hefzi-Bah komen en haar verrukken met Zijn glimlach. Maar zolang wij buiten Hem kunnen, kan Hij, om zo te zeggen, buiten ons. Zolang wij met onze kwalen, onze twijfels en vrees spelen en tuttelen, houdt de Heere zich op een afstand. Maar wanneer niemand ons kan zegenen dan Hij en niemand ons goed kan doen dan Hij, zal Hij niet lang dralen.
“Zijn hart is vol van teerheid, Zijn binnenste smelt van liefde” voor arme zondaars. Hij staat nu achter het traliewerk, alleen door de muur verborgen. Hij wacht slechts om nog een paar kloppen te horen. En wanneer de ziel zo neergedrukt is dat zij niet buiten Hem kan, zal Hij van achter het traliewerk schijnen, gezegend verschijnen en haar gelukkig maken in Zichzelf.
Dit is dan een waarheid die voor eeuwig zal standhouden: “mijn God zal naar Zijn rijkdom vervullen al uw nooddruft, in heerlijkheid, door Christus Jezus”. Als iemand van Zijn volk zou leven en sterven zonder dat zijn geestelijke behoefte vervuld werd (ik zeg het met alle eerbied), dan zou God Zijn woord verbeuren. Maar Hij zal nooit toelaten dat iemand Hem daarvan beschuldigt. Hij zal nooit iemand laten zeggen dat Hij niet trouw was aan Zijn belofte. Hij zal voor mensen en duivelen, heiligen en zondaars bewijzen dat Hij nooit een belofte in de Schrift heeft gegeven die Hij niet vervuld heeft of die Hij niet tot op de letter zal vervullen.
