Aanbevolen voor uDe ervaring van een gelovigeOverdenking & Bezinning
Joseph Charles Philpot J.C. Philpot Bevindelijke geschriften & prediking
Steun

Preken

Een aangenaam geschenk voor de HEERE van de heirscharen

J.C. PhilpotPreken

38 min. lezen

Gepredikt in de Eden Street Chapel, Hampstead Road, Londen, in 1843.

“Te dien tijd zal den HEERE der heirscharen een geschenk gebracht worden van het volk, dat getrokken is en geplukt, en van het volk, dat vreselijk is van dat het was en voortaan; een volk van regel en regel, en van vertreding, welks land de rivieren beroven; tot de plaats van den Naam des HEEREN der heirscharen, tot den berg Sion.” — Jesaja 18:7

Wanneer geschenken worden aangeboden aan aardse vorsten, zijn ze bijna altijd kostbaar en waardevol. Het zou zelfs een belediging lijken om een aardse vorst een geschenk te geven dat niet enigszins past bij de verheven positie die hij bekleedt. Maar de HEERE zegt: “Mijn gedachten zijn niet ulieder gedachten, en uw wegen zijn niet Mijn wegen … Want gelijk de hemelen hoger zijn dan de aarde, alzo zijn Mijn wegen hoger dan uw wegen, en Mijn gedachten dan ulieder gedachten” (Jes. 55:8, 9).

Het geschenk dat de HEERE van de heirscharen wordt gebracht, waarover de tekst spreekt, is van een heel andere aard dan wat gewoonlijk aan aardse heersers wordt aangeboden. Denk aan een volk dat bloeit in kunsten en wapens, een vruchtbaar en uitgestrekt land bewoont, een wijdvertakte en winstgevende handel drijft en zijn vloten en legers over de hele wereld stuurt. Zo’n volk zou best een welkom geschenk kunnen zijn voor een aardse vorst. Maar als we de tekst bekijken en zien wat voor volk aan de HEERE van de heirscharen wordt aangeboden, vinden we een volk met een heel ander karakter. We lezen daar van een volk dat “getrokken is en geplukt”, van een volk “van regel en regel, en van vertreding, welks land de rivieren beroven”. En dit gebroken volk, dat je van nature nutteloos zou noemen, wordt gebracht “tot de plaats van den Naam des HEEREN der heirscharen, tot den berg Sion”, als een aangenaam offer voor Hem Die daar leeft en regeert.

Nu zou de rede voorschrijven, en het is zelfs de heersende religie van onze tijd, dat een offer voor de HEERE van de heirscharen moet passen bij Zijn heilige en rechtvaardige karakter. Daarom horen we de meeste predikers iedereen aansporen om aan de Heere het beste van zijn leven te geven: zijn sterkste genegenheden, zijn edelste geestelijke en lichamelijke gaven, met alle vroomheid, ijver, vlijt en heiligheid die hij maar kan opbrengen. Dat alles moet hij dan neerleggen aan de voeten van de HEERE van de heirscharen, als een offer dat in Zijn ogen aangenaam is. Dit gebeurt nooit en kan, omdat de mens volkomen gevallen is, ook nooit gebeuren. Toch sporen de predikers er onophoudelijk toe aan, en het volk keurt dit net zo onophoudelijk goed als de enige voortreffelijke weg.

Maar als we naar de tekst kijken (en we moeten ons houden aan het woord van God, hoe vreemd dat ook is voor onze vleselijke rede), dan blijkt dat het geschenk dat aan de HEERE van de heirscharen gebracht moet worden niet komt van een rechtvaardig volk, een volk dat ijverig en vlijtig is, een volk dat bedrijvig is in goede woorden en werken. Het komt “van het volk, dat getrokken is en geplukt, en van het volk, dat vreselijk is van dat het was en voortaan; een volk van regel en regel, en van vertreding, welks land de rivieren beroven; tot de plaats van den Naam des HEEREN der heirscharen, tot den berg Sion.” Zonder verdere inleiding zal ik daarom, met Gods zegen, uit deze woorden proberen te beschrijven wat het karakter is, ik bedoel het karakter in de bevinding, van het volk dat als geschenk aan de HEERE van de heirscharen wordt gebracht.

We moeten echter bedenken dat we het volk van God altijd vanuit twee gezichtspunten moeten bekijken. Het eerste is dat zij staan in de Zoon van God, hun eeuwige Verbondshoofd. Het tweede is dat zij staan in Adam, hun tijdelijke verbondshoofd. In Christus bezien staan zij in Hem aanvaard als een Gemeente “die geen vlek of rimpel heeft, of iets dergelijks”. De gemeente was als een vlekkeloze, lieflijke bruid al in de eeuwigheid met Christus verloofd, voordat zij ooit in Adam viel. In die zin is de gemeente, als de vlekkeloze vrouw van het Lam, een geschenk dat de HEERE van de heirscharen waardig is. Zij staat immers rechtvaardig in Christus’ gerechtigheid, heilig in Zijn heiligheid, bevallig in Zijn bevalligheid en volmaakt in Zijn volmaaktheid. Maar bezien in de gevallen Adam, als deelgenote van zijn verdorven natuur, en bezien in de bevinding, wanneer zij de plaag van haar hart leert kennen, staat zij vol “wonden, en striemen, en etterbuilen”.

Het volk dat volgens de tekst aan de HEERE van de heirscharen wordt aangeboden, komt overeen met de gemeente in dit laatste gezichtspunt. Daarom zullen we, met Gods zegen, de beschrijving die hier van hen gegeven wordt stuk voor stuk onderzoeken. Ik denk dat we zes afzonderlijke kenmerken zullen vinden die de gezegende Geest op hen heeft gedrukt. Deze zes kenmerken zijn dat zij verstrooid zijn, “geplukt”, “vreselijk”, uitgemeten en vertreden, en dat hun land er een is dat de rivieren hebben verwoest. Elk van deze treffende benamingen verdient, en eist dus, een eigen en afzonderlijk onderzoek.

De Heilige Geest heeft het volk van God in de tekst dus met deze bijzondere kenmerken getekend. Ik meen namelijk niet dat hier, bezien vanuit de bevinding, een bepaald deel van Gods volk wordt bedoeld, alsof de tekst een bevinding beschrijft die maar enkelen van de levende familie kennen. Ik beschouw de tekst als een beschrijving van de hele familie van God. De kenmerken die hun hier zijn opgedrukt, worden bij heel de geopenbaarde uitverkiezing van genade zonder uitzondering aangetroffen.

I. Het eerste kenmerk dat het volk van God is opgedrukt, is dat zij een verstrooid volk zijn. Zelfs plaatselijk gezien, voor zover het hun aardse woonplaatsen betreft, is deze verstrooide toestand van Gods volk een feit, iets wat we dagelijks en overal meemaken. Waar we ook komen, we vinden het volk van God als een verstrooide familie. Zo was het ook vroeger. De gemeente te Jeruzalem werd al snel “verstrooid” door de landen van Judea en Samaria (Hand. 8:1). Jakobus schrijft “aan de twaalf stammen, die in de verstrooiing zijn” (Jak. 1:1), en Petrus “aan de vreemdelingen, verstrooid in Pontus …” (1 Petr. 1:1).

Zo vinden we ook nu geen hele steden en dorpen vol volk van God, maar mensen die per twee of drie over het land verspreid zijn. Een paar in de ene stad en een paar in de andere, een of twee in dit dorp en een of twee in dat. Meestal zijn zij de mikpunt en de spot van alle anderen, en worden zij verafschuwd door een wereld die dood ligt in de zonde. En als we bedenken hoe klein het aantal is van Gods levend gemaakte volk, kan het ook niet anders.

De wereld in het algemeen “ligt in het boze”, terwijl de uitverkorenen slechts zijn “een uit een stad, en twee uit een geslacht” (de onderverdeling van een stam) (Jer. 3:14), “twee of drie bezien in den top der opperste twijg, en vier of vijf aan zijn vruchtbare takken”.

Maar het woord verstrooid betekent niet alleen dat zij verspreid wonen, plaatselijk gezien, dat zij een klein en daarom een verstrooid volk zijn. Het slaat ook op het werk van de gezegende Geest in hun ziel, Die hen innerlijk maakt wat zij uitwendig zijn: verstrooid in hun gevoelens evengoed als in hun personen.

Wanneer de Heilige Geest een vat van barmhartigheid ter hand neemt, begint Hij met verstrooien. Hij gaat het spoor dat Hij aan Jeremia wees, toen Hij hem opdracht gaf “om uit te rukken, en af te breken, en te verderven, en te verstoren”, maar ook “om te bouwen en te planten”. Hanna kende dit goddelijke werk uit eigen bevinding toen zij zei: “De HEERE doodt en maakt levend; Hij doet ter helle nederdalen, en Hij doet weder opkomen.” “De HEERE maakt arm en maakt rijk; Hij vernedert, ook verhoogt Hij” (1 Sam. 2:6, 7). Het eerste werk van de Geest van God in het hart is dus om alles in onszelf wat mooi is en het vlees behaagt, uiteen te drijven naar de vier windstreken van de hemel.

Al iemands eigengerechtigheid wordt in stukken gebroken wanneer de Heere het gericht naar het richtsnoer stelt en de gerechtigheid naar het paslood. We kunnen met veel moeite, grote vlijt en zwaar werk de gebroken stukken wel weer bijeenzoeken. Maar nauwelijks hebben we bij elkaar wat de Geest heeft verspreid, of de Heere blaast er opnieuw op en verstrooit alles weer naar de vier hoeken van de aarde.

En niet alleen zijn eigengerechtigheid wordt verstrooid, zijn wettische gehoorzaamheid en de hoop op de hemel die daarop gebouwd is. Ook wat een evangelisch kleed draagt, wordt verstrooid. Denk aan al zijn heiligheid en al zijn pogingen om zichzelf geestelijk te maken. Denk aan al zijn vlijt om zich bij God in de gunst te werken door het evangelie vast te grijpen, en aan zijn grote verlangen om het woord van God te lezen, te begrijpen en in de bevinding te genieten. Alles wat hij zo opstapelt, en waarmee hij zichzelf graag wijsmaakt dat hij daardoor een gelovige in Christus is, wordt verstrooid en uiteengejaagd.

Wanneer hij dan naar zijn religie kijkt, ziet hij dat die een volslagen wrak is. Zijn religie lijkt nu niet meer op een schip in de haven, met alle masten, ra’s en tuigage in orde, klaar om trots over de wijde watervlakte te varen. Ze lijkt veel meer op datzelfde schip dat door een storm op de rotsen is gedreven, met de golven over zich heen, en op het punt om uiteen te breken.

De Geest van de HEERE wordt in de Schrift vergeleken met de noordenwind (“Ontwaak, noordenwind!”) (Hoogl. 4:16), die ruw is en doordringend en het kaf van de dorsvloeren blaast. Het is het blazen van deze noordenwind dat de levende familie op de proef stelt, voordat zij gaat inzien wat de Geest bedoelt met die manier van doen. Soms proberen zij bijvoorbeeld hun gedachten in het gebed te verzamelen en hun genegenheden op God te richten, maar in een ogenblik is alles verstrooid. Zij kijken naar hun bewijzen en proberen die bijeen te brengen, om er door genade een goede hoop uit te vormen.

Maar wanneer zij ze een voor een gaan wegen, steekt er een windvlaag van overtuiging of twijfel op die al die bewijzen zo uiteen drijft dat er bijna geen enkel overblijft. Zij zoeken naar een geestelijke gezindheid, naar genegenheden die gezet zijn op de dingen die boven zijn en niet op die op de aarde zijn. Maar nauwelijks voelen zij hun hart en hun genegenheden omhoog stijgen, of er dringt een gemene gedachte binnen die een hele stoet andere gedachten meebrengt, als een zwerm onreine vogels die neerstrijkt op een offer. Wanneer zij naar een plaats van eredienst gaan, bidden zij onderweg misschien vurig dat het woord met kracht van God Zelf tot hun ziel mag komen.

Maar nauwelijks begint de prediker zijn gebed of zijn preek, of er stormt iets vleselijks, zinnelijks of duivels in hun gedachten, of een windvlaag van ongeloof of godloochening waait over hen heen. Die verstrooit al hun gedachten en laat hen zonder bezinning, zonder vastheid, zonder aandacht. Tot hun ontsteltenis lukt het hun dan niet om een religie bijeen te krijgen waarin zij pal kunnen staan. Zij kunnen geen voorraad hoop en bewijzen opstapelen waarop zij vol vertrouwen kunnen zien als op een veilig en gelukkig reisbewijs naar de eeuwigheid. Hoe meer zij kijken, hoe minder religie zij vinden, en alles wat zij bijeengebracht hadden, wordt één massa verwarring.

Zo ging het met Job toen de Heere zijn religie had verstrooid, toen, zoals Elihu zei, “God heeft hem nedergestoten, geen mens” (Job 32:13), en hij die bittere klacht uitte: “ik ben zat van schande” (Job 10:15).

II. Maar we gaan nu naar een ander kenmerk dat hun is opgedrukt: “geplukt”. Om de geestelijke betekenis van dit woord te vinden, moet ik jullie aandacht vestigen op wat er staat in Ezech. 29:18, waar de Heere tegen Zijn profeet zei: “Mensenkind! Nebukadrezar, de koning van Babel, heeft zijn heir een groten dienst doen dienen tegen Tyrus; alle hoofden zijn kaal geworden, en alle zijden zijn uitgeplukt.” Maar wat maakte hun schouders zo rauw? De lasten die zij droegen. De soldaten in het leger van Nebukadrezar moesten het houweel en de spade dragen om de verschansingen tegen Tyrus op te werpen.

In de oudheid droegen soldaten een zeer zwaar harnas en op hun schouders speren en andere wapens. Door de voortdurende druk daarvan werd de huid er vaak letterlijk afgestroopt. Wanneer dus van het volk in de tekst gezegd wordt dat het “geplukt” is, betekent dat dat zij een belast volk zijn. Meer nog: zij zijn voortdurend belast. Niet één dag dienst bij Tyrus maakte de schouders van het leger van Nebukadrezar rauw, maar het werk dat zij steeds weer moesten doen en de lasten die zij onophoudelijk moesten dragen. Zo betekent de uitdrukking in de tekst dat het volk van God niet slechts één of twee keer in zijn leven belast wordt.

Hun strijd houdt niet op. De ene last volgt op de andere. Zij kunnen hun wapenrusting nooit afleggen en de wapens van hun geestelijke strijd nooit opzijleggen. Tot het einde van hun dagen moeten zij als goede soldaten van Jezus Christus blijven waken en vechten, zwoegen en lijden.

Dit kenmerk slaat dus in één klap alle ruwe fantasieën en inbeeldingen neer van mensen die beweren dat het kind van God maar één geestelijke last in zijn leven heeft. Die last zou de zonde onder de wet zijn, wanneer het voor het eerst tot geestelijk leven levend gemaakt wordt. Wanneer het daarvan verlost is door een evangelische bevrijding, zou het nooit meer onder het gewicht van de zonde zuchten, maar zich in Christus verheugen en triomferen over dood, zonde en hel, totdat het de tijd verwisselt voor de eeuwigheid.

Je zou denken dat het getuigenis van Paulus genoeg was om dit te weerleggen, toen hij zei: “wij, die in dezen tabernakel zijn, zuchten, bezwaard zijnde” (2 Kor. 5:4), en ook: “Ik ellendig mens, wie zal mij verlossen uit het lichaam dezes doods?” Ik denk dat de eenvoudige uitdrukking in de tekst, dat het volk dat als geschenk aan de HEERE van de heirscharen wordt gebracht “een geplukt volk” is, al voldoende laat zien dat de familie van God bestemd is om voortdurend lasten op de schouders te dragen.

Maar wat zijn die lasten? De last van de zonde drukt de kinderen van God vooral in de eerste onderwijzingen van de Geest. Dat komt dan niet zozeer door de werking van hun verdorven natuur, want in de wanhopige verdorvenheid daarvan worden zij in het begin gewoonlijk nog niet ingeleid. Het komt door de schuld van de zonden die zij werkelijk hebben begaan. Daarnaast is er de last van de verzoeking. Die grijpt een mens nooit zo krachtig aan als nadat hij iets heeft leren kennen van de kracht van het verzoenende bloed. Zo moeten de mensen van God, die in hun eerste oefeningen zware lasten van schuld en overtuigingen van zonde dragen, nadat zij enige openbaringen van Gods gunst hebben ontvangen, de last van de verzoeking dragen.

Gods kinderen zouden de zware lasten van de verzoeking in het begin ook niet kunnen dragen. Een nieuwe rekruut die op de heide zijn exercitie leert, wordt niet meteen de strijd in gestuurd. Hij moet eerst leren hoe hij zijn wapens hanteert en gebruikt, en alle oefeningen leren die nodig zijn om van hem een soldaat te maken, voordat hij de werkelijke dienst kan doorstaan. Zo wordt het kind van God ook niet gestuurd om Gods oorlogen te voeren zolang het nog maar exercitie leert. Pas wanneer het enigszins gehard is in de dienst, wordt het gestuurd om de echte ontberingen van de oorlog te ondergaan.

Een levende ziel kan de last van de verzoeking niet dragen als zij niet enige vaste grond in Christus heeft. Als de krachtige stoten van de verzoeking iemand troffen die geen vaste grond had in het goddelijk leven, zouden ze hem wegvagen. Maar wanneer de Heere de ziel vaste grond in Christus heeft gegeven door enige kennis van Hem, dan is zij gegrond op een rots. Hoe hevig zij ook wordt aangevallen en hoe overweldigd zij ook lijkt, zij wordt niet meegesleurd door de vloeden van verzoeking die uit de draak voortkomen. Van nature is de kindertijd niet het seizoen voor zwaar werk.

Wie leggen wij de zwaarste lasten op? Het kind of de man? Wie kiezen we uit om de grootste gewichten te dragen? De zwakken of de sterken? Is het in de genade niet net als in de natuur, dat hoe sterker de man is, hoe zwaarder de last? Hoe breder de schouders, hoe zwaarder de vracht? Hoe onschriftuurlijk is het dan, en hoe tegengesteld aan wat de Geest leert aan beproefde zielen, dat ijdele idee dat een mens, na zijn eerste overtuigingen en bevrijding, de rest van zijn leven in zijn leunstoel mag sluimeren. Hij zou dan zijn als een gepensioneerde die zijn ontslag heeft gekregen en nooit meer de flits van de sabel ziet of het gedonder van het geschut hoort.

Zo’n leer wordt tegengesproken door de bevinding van de heiligen in alle eeuwen. Zij hebben altijd gevonden dat iemand zwaardere lasten heeft naarmate hij sterker is in Christus. Hoe rijker zijn genieten van Gods liefde is, hoe krachtiger zijn verzoekingen zijn. Hoe vaster zijn standplaats in de Zoon van God is, hoe meer gemeenschap hij heeft met Christus in Zijn lijden.

Het voornaamste en bijzondere denkbeeld in het woord “geplukt” is echter dat van rauwheid en wondheid. Doordat de huid eraf is gestroopt, doen de lasten die op de schouder liggen extra pijn. Zo zijn ook de consciënties van Gods levende familie teder en zeer gevoelig voor indrukken. Daarin verschillen zij vooral van dode, verharde belijders. Voor een toegeschroeid geweten zijn verzoekingen geen last. De innerlijke vijandschap van het menselijk hart tegen God, de vuile gemeenheden en vermetele lasteringen die de overste van de duisternis het vleselijke gemoed inblaast, zijn geen last voor wie dood is in een belijdenis. Gewoonlijk kennen zij het ene niet en worden zij door het andere niet aangevallen.

Maar wanneer het geweten levend gemaakt en gehouden wordt voor God, en het hart zo teder en verbroken is dat het de indruk van de goddelijke vingers voelt, en is het zo bevend en schrikachtig levend voor de lichtste aanraking van de hemelse hand, dan is het in dezelfde mate ook gevoelig voor verzoeking. Hoe tederder het geweten is, hoe scherper de verzoekingen in de meeste gevallen worden gevoeld. Hoe levender de vreze Gods in het hart is, hoe duidelijker de zonde wordt gezien, en hoe meer zij wordt gehaat en verfoeid. Je kunt erop rekenen dat niemand verder van God afstaat dan wie werkelijk antinomiaan is.

Ik zeg: werkelijk. Want de naam wordt vaak ten onrechte gegeven aan mensen die een evangelie van vrije genade geloven en prediken en in de vreze van de HEERE wandelen. Ik bedoel zulke mensen in de belijdende kerk die “in de zonde blijven, opdat de genade te meerder worde”, en onder dekking van de leer van de genade leven en handelen in strijd met de geboden van het evangelie. “Mijn ziel kome niet in hun verborgen raad; mijn eer worde niet verenigd met hun vergadering!” Ik zou net zo snel overwegen mij te verenigen met bekende dronkaards en losbollen als met hooggestemde calvinisten die met hun losse praat en wandel de waarheid doen lasteren.

III. Het derde kenmerk dat van dit volk gegeven wordt, is dat het komt “van het volk, dat vreselijk is van dat het was en voortaan”, dat wil zeggen tot op het tijdstip dat het geschenk werd gebracht. De taal van de tekst levert hier een kleine moeilijkheid op. Er staat: “en van het volk, dat vreselijk is van dat het was en voortaan”, alsof het volk dat getrokken is en geplukt, genomen moest worden uit een ander volk dat vreselijk was. Dit hoeft echter, denk ik, geen onoverkomelijk bezwaar te zijn. Het woord “van” lijkt betrekking te hebben op het woord “geschenk”.

We lezen dat het geschenk gebracht wordt “van het volk, dat getrokken is en geplukt”, en zo lijkt het geschenk “van het volk, dat vreselijk is” eenvoudig te betekenen dat het volk dat vreselijk is, aan de HEERE ten geschenk wordt gegeven. Dat past het best bij de algemene strekking van de tekst. Het woord vreselijk draagt naar mijn gedachte twee denkbeelden in zich. Ten eerste dat zij geestelijk bekend waren met de verschrikkingen Gods, en ten tweede dat zij een schrik waren voor anderen. Heel de familie van God, ieder in zijn eigen mate (al kunnen we geen maatstaf van diepte of duur vaststellen), moet iets kennen van Jehova als vreselijk in majesteit.

Zij moeten in hun ziel iets beseffen van Zijn onbuigzame rechtvaardigheid, Zijn haat tegen het kwaad, Zijn eeuwige reinheid en vlekkeloze heiligheid.

Ik ga niet bepalen hoe diep die overtuigingen zullen zijn of hoe lang ze zullen duren. Ik acht dat onmogelijk, zoals ik zo-even aanstipte. Maar ik geloof dat elke levende ziel, voordat zij uit de tijd overgaat in de eeuwigheid, iets moet zien van Gods aangezicht als van een God Die te rein van ogen is om het kwade te zien. Zo moet zij voor Hem komen met “eerbied en godvruchtigheid”. Het volk waarvan hier gesproken wordt, is “het volk, dat vreselijk is van dat het was en voortaan”. Dat wil zeggen: zij kenden de Heere meer of minder als vreselijk in majesteit door alle fasen van hun geestelijk leven heen, tot aan het ogenblik waarvan de tekst spreekt, totdat zij aan de HEERE van de heirscharen werden aangeboden. Niet dat zij Hem altijd zo kenden, dat wil zeggen voortdurend en langdurig. Maar van tijd tot tijd flitste het in hun geweten, en dan werd God hun bekend als vreselijk in majesteit.

als zij bijvoorbeeld door afdwaling werden overvallen, stonden de verschrikkingen Gods tegen hen opgesteld. Als zij toegaven aan gemene lusten, werden de verschrikkingen van Gods heilige aangezicht in hun ziel openbaar. Als zij gevangen werden door afgodische genegenheden of verstrikt raakten in de lage werkingen van hun vleselijk gemoed, konden zij die dingen niet toedekken voor de ogen van Hem met Wie zij te doen hadden. Zij konden de zonde niet als een lichte zaak behandelen of zeggen: “Mijn zonden zijn allemaal weggewassen, en nu hebben de zonde en ik elkaar de hand geschud en zijn we goede vrienden geworden. Ze kan mij geen kwaad doen en mijn ziel niet verderven.” De levende familie, wier consciënties teder zijn gemaakt, kan zulke aanmatigende gedachten niet koesteren.

Zij voelen de flitsen van Gods toorn tegen de zonde in hun geweten. Hoe zoet het besef van Gods barmhartigheid in het aangezicht van Jezus Christus ook was dat zij hadden, de zonde zal altijd een schrik voor hen blijven. Er is weliswaar geen verdoemenis voor wie in Christus Jezus zijn, maar er zal toch altijd toorn zijn in het gemoed van God tegen de zonde van Zijn volk, zoals het geval van David genoegzaam bewijst.

Maar we kunnen het woord vreselijk ook nog in een andere zin nemen, namelijk dat het volk van God een schrik is voor anderen. Dit wordt aangeduid in de twee getuigen die genoemd worden in Openb. 11:3. We lezen daar van twee getuigen die zouden “profeteren duizend tweehonderd zestig dagen, met zakken bekleed”, en “de twee olijfbomen, en de twee kandelaren, die voor den God der aarde staan” waren (Openb. 11:3, 4). Ik geloof dat deze twee getuigen in de eerste plaats en voornamelijk de dienaren van Gods waarheid aanduiden. Dat het er twee zijn, past bij het woord: “in den mond van twee of drie getuigen zal alle woord bestaan.” Maar in tweede, ruimere zin is ieder geopenbaard kind van God een getuige voor God en Zijn waarheid. “Gij zijt Mijn getuigen, spreekt de HEERE, dat Ik God ben” (Jes. 43:12).

Van deze getuigen wordt nu gezegd dat zij “degenen, die op de aarde wonen, gepijnigd hadden”. Daarom zullen zij die “op de aarde wonen”, wanneer de getuigen gedood zijn, “verblijd zijn over hen, en zullen vreugde bedrijven, en zullen elkander geschenken zenden”. Zo blij zijn zij dat zij van hen af zijn. Zo pijnigt niet alleen elke getrouwe dienaar van Gods waarheid, maar ook elk levend gemaakt kind van God hen die op de aarde wonen. Dat zijn de vleselijken, die de aarde tot hun paradijs en thuis maken en wier genegenheden allemaal aards en zinnelijk zijn. Ieder in wiens hart de vreze van de HEERE is, is in zekere mate een schrik voor de vleselijken.

Paulus deed Felix sidderen, en John Knox joeg Maria, koningin van Schotland, schrik aan in het hart. Er is iets onbeschrijfelijks in een kind van God dat overtuiging brengt, zelfs bij mensen die vijanden zijn van levende godsvrucht. Hun beginselen zelf zijn een schrik voor hen. De leer van de genade die zij aanhangen, pijnigt bijvoorbeeld de arminianen en is hun een schrik, en hun godvruchtige en consequente leven maakt hen vreselijk voor de antinomianen. Toen Mozes van de berg afkwam, glinsterde zijn gezicht, “daarom vreesden zij tot hem toe te treden” (Ex. 34:30). De stralen van de goddelijke gemeenschap die in hem zichtbaar waren, boezemden hun geweten een heimelijk ontzag in.

Zo boezemt ook “der goddelijke natuur”, waaraan het volk van God “deelachtig” is (2 Petr. 1:4), dat wil zeggen “den nieuwen mens … die naar God geschapen is in ware rechtvaardigheid en heiligheid”, de goddelozen een heimelijke schrik in. Alleen al hun aanwezigheid boezemt heimelijk ontzag in.

Laat bijvoorbeeld iemand van jullie die bekendstaat als een van de sekte die overal tegengesproken wordt, een kapel binnengaan waar een dode predikant op de kansel staat. Je boezemt hem meer ontzag in dan duizend van zijn gewone gemeenteleden. Hij haat je en toch vreest hij je, want hij weet dat je een getuige tegen hem bent. Zo is het volk van God een schrik voor de vleselijken, en God bedoelt dat zij dat zijn. Wanneer zij ophouden een schrik voor anderen te zijn, wanneer zij ophouden hen te pijnigen die op de aarde wonen, leggen zij geen getrouw getuigenis meer af.

O, mocht ik een schrik zijn voor de vijanden van God! O, mocht God mij zo met de Heilige Geest bekleden dat ik het kostelijke van het snode afzonder en Zijn woord met zoveel getrouwheid en kracht predik dat ik mij vreselijk maak voor al Zijn vijanden! Of zij nu verachters van de genade zijn of voorwenders van genade, of zij zich nu wentelen in de modderpoel van het arminianisme of torenen op de dorre hoogten van het dode calvinisme. En vreselijk “van dat het was” ook.

Vanaf de eerste dag dat het volk van God levend gemaakt wordt om Zijn grote Naam te vrezen, zijn zij een schrik voor de vleselijken. Soms zijn zij dat dan misschien nog meer, in de eerste warmte van hun ijver en vrijmoedigheid, dan later. Aan deze toets kunnen we in zekere mate de kracht en levendigheid van het goddelijk leven in onze ziel meten. Zodra we ons naar het kwade afwenden en de kracht van die heilige zalving afneemt die ons tot een schrik voor anderen maakt, vallen we uit de positie waarin God ons heeft geplaatst. Dan vallen we ook uit onze hoge standplaats als getuigen van de waarheid zoals die in Jezus is. Simson, met zijn lokken afgesneden, boezemde de Filistijnen geen schrik in.

IV. Maar we gaan verder. Het volgende kenmerk van dit bijzondere volk is dat zij uitgemeten zijn. Het Engelse woord “mete” is het oude woord voor “meten”. “Met welke mate gij meet, zal u wedergemeten worden.” Dit volk dat aan de HEERE van de heirscharen zal worden aangeboden, is dus een volk dat uitgemeten is, dat wil zeggen opgemeten. Deze uitdrukking wijst niet zozeer op hun personen als op hun religie. Zij zegt dat hun geloof in de smeltoven beproefd wordt. Hun bevinding wordt gemeten naar Gods maatstaf, en zo wordt in hun ziel het gericht naar het richtsnoer en de gerechtigheid naar het paslood gelegd.

Overal waar God de Heilige Geest een genadewerk in het hart begint en voortzet, zal Hij zeker van tijd tot tijd iemands hele religie wegen en uitmeten. Hij zal elke duim van de weg beproeven of die recht en vlak ligt met het woord en de wil van God. Reken erop dat de Heere, van Wie staat: “de HEERE weegt de geesten” (Spr. 16:2), en Die “een God der wetenschappen” is, door Wie de daden gewogen worden (1 Sam. 2:3), zowel natuur als genade en zowel menselijk als goddelijk onderwijs in Zijn rechtvaardige en onfeilbare weegschaal zal leggen. Hij zal ons laten weten wat in de rechtbank van de hemel het volle gewicht heeft.

De religie van deze tijd neigt er te veel toe alles wat de bevinding betreft te vertroebelen, en het genadewerk in het hart te bedekken en te verduisteren. Zelfs onder hen die gezond zijn in de leer van de waarheid is er weinig of geen onderscheid tussen karakters. Men doet geen beroep op het geweten, trekt de scheidslijnen tussen genade en natuur niet na, ontmaskert de verschrikkelijke misleidingen van Satan als engel van het licht niet en wijst niet op de vreselijke bedrieglijkheid en huichelarij van onze gevallen natuur. Het stelsel dat algemeen wordt goedgekeurd en bijna overal gevolgd, is om alle belijders wier belijdenis gezond is en wier leven consequent is, een mantel van algemene liefde om te slaan en hun geen lastige vragen te stellen.

Maar het lijdt geen twijfel dat God onze religie, als Hij ons werkelijk genadig ter hand heeft genomen, nooit zal toestaan om zo in de war te worden weggestopt. Hij zal haar helemaal met Zijn maatstaf meten en in Zijn smeltkroes louteren. Zo leren we de werkelijkheid en echtheid van Zijn werk kennen. Als Hij geloof geeft, zal Hij dat geloof dus aan de toetssteen brengen en het met zware beproevingen op de proef stellen.

Het is in de genade als in de natuur. Als we het precieze gewicht van iets willen weten, leggen we het op de ene schaal en een standaardgewicht op de andere, totdat de schalen gelijk staan. Zo legt de Heere, wanneer Hij geloof op de ene schaal legt, een last op de andere om te beproeven of het standaardgewicht is. En hoe groter het geloof, hoe zwaarder de beproeving. De vader van de gelovigen moest zijn eigen zoon slachten. Als Hij een mate van hoop meedeelt, zullen er veel dingen zijn die moedeloosheid veroorzaken en in de tegenovergestelde schaal worden gelegd, zodat moedeloosheid en hoop goed in evenwicht zijn.

Als de liefde van God in de ziel is uitgestort, zullen er beproevingen en verzoekingen zijn om haar te toetsen. Zo leert het kind van God wat de woorden betekenen: “het werk uws geloofs, en den arbeid der liefde, en de verdraagzaamheid der hoop” (1 Thess. 1:3). Elk teken ten goede, elk teugje barmhartigheid, elke openbaring van liefde wordt in het gerechtshof van het geweten onderzocht en doorzocht, gewogen en in evenwicht gebracht, om te weten of het volle gewicht heeft of niet. En bij dit nauwkeurige en scherpe onderzoek wordt niet alleen religie gewogen, maar ook wat geen religie is.

Zonden, openlijke en verborgen, afdwalingen, afgodische genegenheden, begerige lusten, aanmatigende zekerheden, verrotte hoop en ijdele steunsels: alles wordt gewogen in de weegschalen van het heiligdom. Wat van God ontvangen is, zal in de weegschalen echt en onvervalst blijken te zijn. Maar alles wat niet van God kwam, alles wat uit de natuur en het vlees voortsproot, alle ijdel vertrouwen, stoutmoedige aanspraken en aanmatigende denkbeelden, krijgen in de schalen het woord tekel opgedrukt: “gij zijt in weegschalen gewogen; en gij zijt te licht gevonden.”

Zo geldt het woord: “Doe het schuim van het zilver weg, en er zal een vat voor den smelter uitkomen”. Dit is de beproeving van het geloof, waarvan staat dat zij “bevonden worde te zijn tot lof, en eer, en heerlijkheid, in de openbaring van Jezus Christus” (1 Petr. 1:7). Dit is de roede op het lot van de kinderen, want “het oordeel beginne van het huis Gods … de rechtvaardige nauwelijks zalig wordt”. En de Heere “zal zitten, louterende, en het zilver reinigende, en Hij zal de kinderen van Levi reinigen … dan zullen zij den HEERE spijsoffer toebrengen in gerechtigheid.”

En zeg me nu, ziel, hoe staat het met jou? Weet je iets van dit meetwerk? Wordt je religie, min of meer, dagelijks en wekelijks gewogen in de onfeilbare weegschalen van het heiligdom? En merk je dat er in je geweten een verborgen hand is die van tijd tot tijd als het ware je religie neemt en voor je ogen uitmeet? Dat die hand het ene als echt stempelt en het andere als vals, het ene als van God en het andere als van Satan, het ene als vrucht van hemels onderwijs en het andere als voortkomend uit een bedrieglijk en huichelachtig hart? Wees er zeker van: als jullie een volk zijn dat aan de HEERE van de heirscharen zal worden aangeboden op de dag dat Hij Zijn kleinoden samenstelt, dan moet jullie religie in Gods weegschalen gewogen en door Hem als echt gestempeld zijn voordat jullie je ogen in de dood sluiten.

V. Een vijfde kenmerk dat in de tekst van dit aangenomen volk wordt gegeven, is dat zij vertreden worden.

Deze uitdrukking lijkt twee dingen aan te duiden. Ten eerste de behandeling die zij ondergaan van een wereld die dood is in zonde en dood in een belijdenis. Ten tweede de gevoelens die door hun eigen hart gaan. Als God jullie hart eerlijk voor Zich heeft gemaakt, als Hij geestelijk leven aan jullie ziel heeft meegedeeld, zul je vertreden worden. De wereld die dood is in zonde, zal jullie vertrappen onder haar trotse hoeven. En de wereld die dood is in belijdenis, zal van jullie lichaam maken “als aarde, en als een straat dergenen, die daarover gaan”. De wetten van ons land kunnen zo’n letterlijke behandeling van ons lichaam wel verhinderen.

Maar sparen zij ook wat ons, als wij bij ons verstand zijn, even dierbaar is? Vertrapt de eigengerechtige arminiaan niet de leer waar wij zoveel van houden? Noemt hij die niet leerstukken die tot losbandigheid leiden? Zegt hij niet dat ze door mensen verzonnen zijn, de vrucht van een verhit brein, en niet in de Schrift te vinden? Sommigen zijn in de hitte van hun ijver voor de vrije wil zelfs zover gegaan dat zij ze “leringen der duivelen” en “verdoemelijke leerstukken” noemden. Vreselijke woorden zijn dat, om uit de mond van belijdende mensen te komen.

En zoals de arminiaan aan de ene kant de leer vertrapt, zo zal de calvinist die alleen de leer kent aan de andere kant jullie bevinding vertreden. Hij zet zijn ijzerbeslagen hiel op alle overtuigingen van jullie belaste geest en op de beproevingen van jullie verontruste ziel. Er zijn mensen die gerust zijn in Sion en wonen “gelegen in zekerheid, naar de wijze der Sidoniers, stil en zeker zijnde” (Richt. 18:7). Zij worden nooit geoefend of verzocht, maar “liggen op elpenbenen bedsteden, en weelderig zijn op hun koetsen, en eten de lammeren van de kudde, en de kalveren uit het midden van den meststal”, en bekommeren zich daarom niet “over de verbreking van Jozef” (Amos 6:4, 6).

Zulke mensen zullen de oefeningen, verzoekingen en lasten van levende zielen vertrappen. En van alle belijders zullen, geloof ik, geen mensen de levende familie meer vertrappen dan antinomianen met een toegeschroeid geweten. De godvrezendheid, de tederheid van geweten, de eerbied voor de ordinantiën van de Heere en de gehoorzaamheid aan Zijn geboden die de wedergeboren familie toont, wekken de minachting en vijandschap op van mensen die een stelsel van leerstukken helder in hun hoofd hebben. Hun hart is echter zo rot als tondel. Ze zullen ook niet minder minachting tonen voor jullie opkomende hoop en tedere genegenheden en voor alle eb en vloed van het goddelijk leven in jullie ziel.

Alles wat minder is dan, of anders dan, het aanmatigende vertrouwen waarin zijzelf staan, verachten en vertreden zij.

Verwacht, als jullie een volk zijn dat God voor Zichzelf heeft gevormd om Zijn lof te verkondigen, dat jullie vertreden zullen worden. Verwacht dat jullie beweegredenen verkeerd worden voorgesteld, dat jullie woorden de mikpunt van laster worden en jullie daden voedsel voor de leugentong om haar kwaadaardige valsheden te verspreiden. Door alle mensen veracht en verguisd te worden, en toch door hun God bemind en gezegend te worden, is het algemene lot van alle levenden in Jeruzalem.

Maar er is nog een andere zin waarin we de uitdrukking “vertreden” kunnen verstaan, en dat is, zoals ik eerder aanstipte, in de gevoelens van hun eigen hart. In die zin kan van hen gezegd worden dat zij zichzelf vertreden. Als ik bij mijn verstand ben, lijkt het me weinig te kunnen schelen dat ik vertreden word door de minachting van belijder en goddeloze. Ik heb zelfs vreugde gevoeld dat ik waardig werd geacht om smaad te lijden om Christus’ wil. Maar door mijzelf vertreden te worden: dit snijdt diep. Te voelen dat ik het verdien om onder de rechtvaardige voeten van Jehova vertreden te worden in een hel die nooit eindigt. Te voelen dat ik vanwege mijn talrijke en lage ongerechtigheden verdien om door de heiligen van God vertreden te worden. Dit, dit snijdt diep.

En niet alleen dat. Zelf alles neer te moeten halen wat ik eens voor religie hield, mijn heiligheid, vroomheid en consequentie, ijver, kennis en toewijding. Het met mijn eigen handen te moeten nemen, op de stenen te moeten werpen en onder mijn voeten te moeten vertrappen: dit snijdt nog dieper. Toch zal de Heere ons op deze plek brengen, om alle schepselgerechtigheid en natuurlijke vroomheid onder de voet te treden, en ook alle ijver, bedrijvigheid en rusteloze vlijt die uit het vlees voortkomen en het vlees voeden. Zoals de kinderen van Babel moeten ze gegrepen en tegen de stenen te pletter geslagen worden (Ps. 137:9). God zal ons vroeg of laat leren alles onder de voet te treden behalve het bloed en de gerechtigheid van het Lam als onze zaligheid en rechtvaardigmaking, en alle wijsheid te verwerpen die niet uit Hemzelf voortkomt.

VI. Het laatste kenmerk dat in de tekst van dit bijzondere volk wordt gegeven, is: “welks land de rivieren beroven”. Dit volk had dus eens een land. Het was een land waarvan zij dachten dat het goed was, rijk aan natuurlijke gaven, wemelend van alles wat het oog verheugt en de zinnen lokt. Dit is het land van onze geboorte, ons “Ur der Chaldeën”, ons Egypte. Wat was dit een mooi en stralend land in de dagen van onze romantische jeugd! Hebben wij in die dagen niet als het ware op een hoge top gestaan en met gretig genoegen gekeken naar het tafereel van geluk dat, zo verbeeldden wij ons, zich voor ons uitstrekte?

Wij beloofden onszelf dagen van gezondheid, rijkdom en gemak in deze wereld. Maar de rivieren hebben het land verwoest. De wateren van Gods voorzienige beschikkingen zijn erover heen gevloeid en hebben het volkomen verwoest. In plaats van een mooi land is het nu een zandbank geworden. We zochten geluk in de dingen van tijd en zintuigen. Een of andere boezemafgod, een of ander stralend vooruitzicht, een of ander goed beraamd plan, een of andere droom van liefde of eerzucht zou ons paradijs worden. We wisten niet dat het zwaard van de cherubs, dat zich alle kanten op wendde, bij de poort was geplant. Uit onverwachte hoeken zijn rivieren losgebarsten die dat land voorgoed als rustplaats voor ons hebben verwoest.

Maar er is nog een ander land waarvan wij eens dachten dat het mooi en schoon was: het land van de natuurlijke religie. We bebouwden de grond van ons eigen hart met veel moeite en vlijt. We zwoegden, groeven en plantten, maar oogstten niet. We zaaiden, maar haalden geen gewas binnen in de schuur. De rivieren van overtuiging, die uit het heiligdom voortvloeien, verwoestten het land. Hebben jullie niet ervaren dat er, toen jullie vroomheid kweekten, een vloed van overtuiging losbrak die het hele gewas verwoestte? Of dat er, toen jullie het veld geploegd, bezaaid en geëgd hadden en uitzagen naar de groei van vlijt, ijver, gebed, lofprijzing, geloof, hoop en liefde, geen oogst was om binnen te halen?

In plaats daarvan barstte een vloed van twijfel en vrees, overtuiging en benauwdheid los, die niet alleen het gewas wegvoerde maar bijna de bebouwer zelf. En toch begon je er misschien, toen de vloed was weggetrokken en de rivieren een tijdje van het land waren afgebleven, opnieuw aan om het te bebouwen. Nadat het gewas was weggevaagd, spande je je sterk in voor een nieuw gewas. Maar nauwelijks begon je te werken, het zaad te zaaien en het veld als een goede landman in orde te brengen, of de rivieren stroomden erover en verwoestten het opnieuw.

Maar de woorden kunnen ook in een andere zin worden genomen, namelijk als een aanduiding van de rivieren van barmhartigheid en vrede die uit de liefde van God vloeien door het kanaal van het bloed van de Zaligmaker. Wat is deze wereld? Zij is bezoedeld. Zij is onze rust niet. Zij is verontreinigd door de zonde en geschonden door verdriet, zodat een kind van God hier geen blijvende stad kan vinden. Rivieren van overtuiging uit God als een God van gerechtigheid, en van barmhartigheid uit God als een God van liefde, vloeien door verschillende kanalen maar naar hetzelfde doel. Zij hebben het land verwoest, en het is geen mooi en goed land meer.

Hier hebben we dus een beschrijving van het volk van God, van hen die aan de HEERE van de heirscharen zullen worden aangeboden. Lijkt het geen bijzondere beschrijving? De belijders van onze tijd aanvaarden haar inderdaad meestal niet, maar dat verandert niets aan haar werkelijkheid of waarheid. In de tekst wordt echter een bepaald tijdstip genoemd waarop zij zullen worden aangeboden, want er staat: “Te dien tijd zal den HEERE der heirscharen een geschenk gebracht worden van het volk, dat getrokken is en geplukt, en van het volk, dat vreselijk is van dat het was en voortaan; een volk van regel en regel, en van vertreding, welks land de rivieren beroven; tot de plaats van den Naam des HEEREN der heirscharen, tot den berg Sion.” En welke tijd is dit anders dan die welke in de voorafgaande verzen wordt beschreven?

“Want voor den oogst, als de botte volkomen is, en de onrijpe druif rijp wordt na den bloesem, zo zal Hij de ranken met snoeimessen afsnijden, en de takken wegdoen, en afkappen.”

“Te dien tijd”, wanneer het voor niets meer deugt dan om uitgegraven en verbrand te worden als een nutteloze stronk. Wanneer hij voor niemand bruikbaar is en ogenschijnlijk nog minder voor God, dan zal het geschenk aan de HEERE van de heirscharen worden gebracht. Dan zal dit volk, verstrooid en geplukt, door de Heilige Geest gebracht worden als een aangenaam offer voor God, omdat het gewassen is in het bloed van Zijn Zoon en bekleed met Zijn vlekkeloze gerechtigheid.

En let op waar zij gebracht zullen worden, op de plek waar het offer gebracht moet worden: “tot de plaats van den Naam des HEEREN der heirscharen, tot den berg Sion.” En wat is Sion anders dan de plaats waarvan staat: “de HEERE gebiedt aldaar den zegen en het leven tot in der eeuwigheid”? Het is Sion waar Jehova regeert in het hart van Zijn verlosten, en waar “het bloed der besprenging … betere dingen spreekt dan Abel.” Gebracht om haar plechtigheden te zien, om verrijkt te worden met haar schatten en zich te verblijden in haar heerlijkheid.

Als wij dus als geschenk aan de HEERE van de heirscharen worden gebracht, zullen wij komen tot de berg Sion, tot de stad van de levende God. Daar zullen we feesten aan het evangeliemaal, evangeliewijn en melk eten en drinken, “zonder geld, en zonder prijs”. Maar langs welke weg, en door welk onderwijs? Omdat we van jongs af vroom zijn geweest? Omdat we godsdienstig zijn opgevoed op de zondagsschool? Omdat we zoveel gebeden hebben gezegd en zoveel vrome oefeningen hebben verricht? Omdat we onze aankleverige zonden en vurige hartstochten hebben beheerst? Omdat we beter zijn dan anderen, heiliger dan anderen, godsdienstiger dan anderen? Als wij zo komen, komen we niet zoals de tekst spreekt. Zulke kwalificaties maken ons geen aangenaam geschenk voor de Heere van Israël.

Het volk dat Hem wordt aangeboden, is verstrooid op de bergen zonder Herder. Het is geplukt onder het zware gewicht van beproevingen en verzoekingen. Het is vreselijk voor zichzelf en voor anderen door het werk van God in hun hart. Het is uitgemeten door de Geest van de HEERE, Die een maatstaf in hun geweten legt om alles wat zij zijn en hebben aan de toets te onderwerpen. Het is vertreden door mensen en door henzelf, zonder land en zonder thuis, want het is een volk “welks land de rivieren beroven”. Toch wordt het in deze diepe staat van ellende, armoede, naaktheid en nood als een aangenaam geschenk gebracht aan de HEERE van de heirscharen, naar de plaats waar Hij Zijn Naam heeft opgetekend, tot Sion, waar Hij leeft en regeert als de God van alle genade.

Als dit waar is, en wie kan het tegenspreken? Als dit de werken van God zijn, en wie kan ontkennen dat zij het zijn? Dan hebben wij alleen voor zover wij enige goddelijke kennis uit eigen bevinding van deze dingen in onze ziel hebben, enig schriftuurlijk getuigenis dat wij ofwel tot Sion gekomen zijn, ofwel op weg ernaartoe zijn.

En mag ik niet toevoegen: als jullie leven en sterven zonder iets van deze bevinding te kennen, zullen jullie nooit de poorten van de heerlijkheid binnengaan. Dan zijn jullie onder hen tot wie de Heere zal zeggen: “Gaat weg van Mij, gij vervloekten, in het eeuwige vuur, hetwelk den duivel en zijn engelen bereid is.”